Bu həftə Rusiya rublunun dünya valyutalarına nisbətdə oktyabrın ortalarında başlayan möhkəmlənməsinin davam etməsi ilə yadda qalıb. 

Marja.az xəbər verir ki, möhkəmlənmə başlayandan rubl dünya valyutaları qarşısında 5-7 faiz bahalaşıb. Bu gün Dollar/Rubl məzənnəsi 93 rubl səviyyələrindədir.

Mütəxəssislər bu fenomeni bir neçə səbəb ilə izah edirlər. İlk növbədə, vergi dövrü davam edir, bu müddət ərzində ixracatçılar vergiləri rublla ödəmək üçün çoxlu xarici valyuta satırlar. Vergi dövrü oktyabrın 30-na qədər davam edəcək və ehtimal ki, bütün bu müddət ərzində məzənnəyə təsir edəcək.

İkincisi, Yaxın Şərqdəki gərginlik səbəbindən neftin qiymətinin qalxmasıdır. Münaqişə kəskinləşərsə, bir çox neft-qaz layihələri risk altında ola bilər ki, bu da istər-istəməz xammalın qiymətinə təsir göstərəcək.

Üçüncüsü, ABŞ dollarının dünya valyutaları səbətinə nisbətən zəifləməsidir. DXY dollar indeksi ABŞ Xəzinədarlıq istiqrazları üzrə gəlirlərin azalması və Federal Ehtiyat Sisteminin (FED) faizləri sabit saxlayacağı gözləntiləri fonunda minimumunu yeniləyib.

Rubla avqustun ticarət balansı və Rusiya Mərkəzi Bankının faiz qərarı ilə bağlı gözlənti də təsir göstərir.

Rusiya Mərkəzi Bankının oktyabrın 27-də iclası keçiriləcək. Əksər analitiklər faiz dərəcəsinin daha 1 faiz bəndi artaraq 14 faizə çatacağını gözləyirlər.

Başqa sözlə, rubl üçün "sakitlik" var: əksər amillər onun möhkəmlənməsinə kömək edir.

Çox mühüm amil odur ki, milli valyutanın möhkəmlənməsi oktyabrın 12-də, prezident Vladimir Putinin bir sıra Rusiya ixracatçılarını xarici valyuta gəlirlərini satmağa məcbur edən fərman imzaladıqdan bir gün sonra başlayıb. Bu fərman, dönüş nöqtəsi olub.

İxracdan valyuta gəlirlərinin həcmi özü məzənnəyə təsir edir, lakin dərhal deyil, 1-3 aylıq geriləmə ilə. Onun ölkəyə gəlməsi, rubla çevrilməsi və ya xaricdən gətirilən məhsulların alınması üçün istifadə olunması məhz bu qədər vaxt tələb edir. İdxal üzrə ödənişlər hələ də əsasən xarici valyuta ilə həyata keçirilir, ona görə onun həcmi də çox vacibdir.

Putin büdcə üçün dollar-rubl məzənnəsinin “bir az aşağı” olması lazım olduğunu bildirib. Bu, fərman elan ediləndən bir gün sonra deyilib. Onda dollar 97 rubldan bir qədər baha idi. Putin "bir az aşağı" dedikdə böyük ehtimalla bir dollar üçün 92-95 rubl səviyyələrini nəzərdə tutur.

İlin sonuna qədər, yüksək ehtimalla məzənnə bu çərçivədə (92-95 rubl) saxlanılacaq. Buna neftin qiymətləri də kömək edəcək - əksər ekspertlər ilin sonuna kimi bir barel üçün 100 dollar görəcəyimizi gözləyirlər.

Gələn il üçün proqnoz vermək daha çətindir, çünki bir çox gözlənilməz və gözlənilməz hallar baş verə bilər. Əgər bu hallar nəzərə alınmasa, məzənnəyə həlledici təsir göstərə biləcək bir neçə fundamental amil qalır.

Birinci amil Rusiyada 2024-cü ilin martında keçiriləcək prezident seçkiləridir. Ola bilsin ki, hökumət kapital axınını azaltmaq üçün əlavə valyuta nəzarəti tədbirləri görəcək və bu, rubl üçün müsbət olacaq.

Neft amili isə mənfi rol oynaya bilər. Əgər bu il Rusiya və Səudiyyə Ərəbistanı ilin sonuna qədər könüllü olaraq hasilatı gündəlik 0,3 və 1 milyon barel azaltmaq barədə razılığa gəliblərsə, gələn il müqavilənin uzadılması sual altındadır. Üstəlik, ümumi neft qıtlığı yaranarsa, məhdudiyyətlər daha tez aradan qaldırıla bilər. Hasilatın artması ilə neft qiymətləri gələn il düşə və bununla da rubla təzyiq yarana bilər.  

Eyni zamanda unutmaq olmaz ki, Rusiya Mərkəzi Bankının və hökumətinin imkanları tükənməz deyil. Artıq rublun ucuzlaşmasının qarşısını almaq üçün mümkün olan çox şey edilib - uçot dərəcəsi artırılıb, ixracatçılara xarici valyutanın satışı məcburi edilib, xarici valyutanın ölkədən çıxarılmasına məhdudiyyətlər tətbiq edilib və s. Bir neçə gözlənilməz hadisələr baş verərsə məzənnələrin yüskəlməsinin qarşısını almaq üçün Rusiya Mərkəzi Bankı və hökuməti "silahsız" qala bilər.

Həmçinin oxu

Rəhbərlər hansı səriştələrə malik olmalıdırlar- TƏCRÜBƏLİ BEYNƏLXALQ EKSPERTLƏR BAKIYA GƏLİR