Dünya Bankasının “Əmtəə Bazarlarına Baxış” adlı oktyabr hesabatında bildirilir ki, qlobal əmtəə qiymətləri 2026-cı ildə son 6 ilin ən aşağı səviyyəsinə düşəcək. Bu, qiymətlərin ardıcıl dördüncü il azalma göstərəcəyi deməkdir.

Marja xəbər verir ki, hesabata görə, bu il və gələn il əmtəə qiymətlərində 7%-lik azalma proqnozlaşdırılır. Bu azalma, zəif qlobal iqtisadi artım, artan neft ehtiyatları və davam edən siyasət qeyri-müəyyənliyi ilə əlaqələndirilir.

Bildirilib ki, enerji qiymətlərinin azalması qlobal inflyasiyanın yüngülləşməsinə kömək edir, düyü və buğda qiymətlərinin enməsi isə inkişaf etməkdə olan ölkələrdə ərzaq qiymətlərini daha əlçatan edir.

Bununla yanaşı, əmtəə qiymətləri hələ də pandemiya öncəsi səviyyələrdən yüksək olaraq qalır. 2025 və 2026-cı illərdə qiymətlərin 2019-cu il səviyyəsindən müvafiq olaraq 23% və 14% yuxarı olacağı gözlənilir.

Neftdə ucuzlaşma proqnozu

Hesabatda qeyd olunur ki, qlobal neft ehtiyatı bu il əhəmiyyətli dərəcədə artıb və gələn il bu göstəricinin 2020-ci ildəki son zirvəni 65% üstələyəcəyi gözlənilir.

Elektrikli və hibrid avtomobillərə tələbin artması, həmçinin Çində neft istehlakının sabitləşməsi nəticəsində qlobal neft tələbi daha yavaş artır. Buna əsasən, Brent markalı xam neftin qiymətinin bu il barelə görə orta hesabla 68 dollardan 2026-cı ildə 60 dollara düşəcəyi proqnozlaşdırılır. Bu, son 5 ilin ən aşağı səviyyəsi olacaq.

Ümumilikdə enerji qiymətlərinin 2025-ci ildə 12%, 2026-cı ildə isə 10% azalması gözlənilir.

Ərzaq və kənd təsərrüfatı məhsulları

Ərzaq qiymətlərinin də azaldığı vurğulanır. 2025-ci ildə 6,1%, 2026-cı ildə isə 0,3%-lik azalma proqnozlaşdırılır.

Rekord istehsal və ticarət gərginlikləri səbəbindən soya qiymətləri bu il azalıb, gələcək iki ildə isə sabitləşməsi gözlənilir. Qəhvə və kakao qiymətləri isə təchizat şərtlərinin yaxşılaşması ilə 2026-cı ildə enəcək.

Gübrə qiymətlərinin 2025-ci ildə 21% artacağı, 2026-cı ildə isə 5% azalacağı proqnozlaşdırılır. Bu artım fermerlərin mənfəət marjlarını azalda və gələcək məhsuldarlığa dair narahatlıqları artıra bilər.

Qızıl və qiymətli metallar

Hesabatda bildirilir ki, qızıl və digər qiymətli metallar bu il rekord səviyyəyə çatıb. Bu artım mərkəzi bankların alışları və təhlükəsiz investisiya alətlərinə tələbin çoxalması ilə əlaqələndirilir.

Qızılın qiymətinin 2025-ci ildə 42% artacağı, 2026-cı ildə isə daha 5% yüksələrək 2015–2019 dövrü ortalamasının təxminən iki qatına çatacağı gözlənilir.

Gümüşün qiymətinin isə bu il 34% artaraq rekord illik orta səviyyəyə yüksələcəyi, 2026-cı ildə isə 8% artmağa davam edəcəyi proqnozlaşdırılır.

Risklər

Dünya Bankı xəbərdarlıq edir ki, əgər qlobal iqtisadi artım zəif qalsa, ticarət gərginlikləri və siyasət qeyri-müəyyənliyi uzun müddət davam etsə, əmtəə qiymətləri gözləniləndən daha çox enə bilər.

İş elanları AzVak.az-da