Yaxın Şərqdə və Rusiyada davam edən münaqişələr qlobal dizel yanacağı bazarında təchizat problemlərini dərinləşdirir. Dünya üzrə neftə tələbatın azalmasına baxmayaraq, dizel və digər neft məhsullarının tədarükündə məhdudiyyətlərin 2027-ci ildə də davam edəcəyi gözlənilir.

Marja.az xəbər verir ki, bu barədə Beynəlxalq Enerji Agentliyinin (IEA) aylıq neft bazarı hesabatında bildirilir.

Qeyd edilib ki, qlobal neft bazarında zəif tələbat fonunda belə, orta distillatlar, xüsusilə dizel yanacağı üzrə təklif məhdud olaraq qalır. Agentliyin qiymətləndirməsinə əsasən, neft bazarında tələb və təklif balansında kəsirin 2026-cı ilin sonunadək davam edəcəyi gözlənilir.

Beynəlxalq Enerji Agentliyi dizel yanacağının tədarükündə fasilələr səbəbindən bazarın son dərəcə ciddi təzyiq altında olduğunu vurğulayıb.

Yaxın Şərqdən neft tədarükü müharibədən əvvəlki səviyyəyə yaxınlaşsa da, regionda təhlükəsizlik risklərinin yüksək qalması təchizatın tam bərpasına mane olur.

Belə ki, Fars körfəzindən neft tədarükü sentyabr ayında tankerlərin intensiv daşımaları hesabına müharibədən əvvəlki səviyyənin 75%-dən çoxuna yüksəlib. Bununla belə, regionda təhlükəli təhlükəsizlik şəraiti Agentliyin neft təklifi üzrə proqnozlarını artırmasına imkan verməyib.

Dünya üzrə neftə tələbat gündəlik 2,6 milyon barel azalacaq

Beynəlxalq Enerji Agentliyinin yenilənmiş proqnozuna əsasən, 2026-cı ildə dünyada neft istehlakı gündəlik orta hesabla 2,6 milyon barel azalacaq. Bu, COVID-19 pandemiyasının başladığı 2020-ci ildən bəri neftə tələbatda ən böyük illik azalma ola bilər. Agentlik bu il qlobal neft istehlakının gündəlik orta hesabla 102,4 milyon barel təşkil edəcəyini gözləyir. Yüksək enerji qiymətləri və təchizat məhdudiyyətləri tələbatı zəiflədən əsas amillər kimi göstərilir.

Proqnozlara görə, 2026-cı ilin dördüncü rübündə qlobal neft tələbatı gündəlik 2,5 milyon barel azalacaq. Bu azalmanın təxminən 25%-i dizel yanacağının payına düşəcək.

Dizel bazarında vəziyyət 2027-ci ildə daha da mürəkkəbləşə bilər

Beynəlxalq Enerji Agentliyi bildirir ki, dizel yanacağı bazarında təklifin məhdud qalması 2027-ci il ərzində də davam edə bilər. Bazarın sabitləşməsi böyük ölçüdə Yaxın Şərqdən neft məhsullarının tədarükünün bərpasından asılı olacaq.

Agentliyin qiymətləndirməsinə görə, təchizatın bərpası baş verməzsə, bazarda tarazlığın təmin edilməsi üçün istehlakın daha da azaldılması tələb oluna bilər. Bu isə dünya iqtisadiyyatı üçün ciddi əlavə xərclər və iqtisadi itkilərlə nəticələnə bilər.

027-ci il üçün neftə tələbat proqnozu aşağı salınıb

Beynəlxalq Enerji Agentliyi 2027-ci il üzrə qlobal neft tələbatının artım proqnozuna da yenidən baxıb. Yenilənmiş hesablamalara əsasən, gələn il dünya üzrə neft istehlakının gündəlik təxminən 2 milyon barel artacağı gözlənilir.

Lakin bu artım müharibənin yaratdığı tələbat itkisini tam kompensasiya etməyəcək.

Nəticədə, 2027-ci ildə qlobal neft istehlakının 2025-ci ildəki səviyyədən bir qədər aşağı qalacağı proqnozlaşdırılır.

Qlobal neft bazarında gündəlik 1,68 milyon barel kəsir gözlənilir

Tələbat proqnozlarının aşağı salınması fonunda Beynəlxalq Enerji Agentliyi 2026-cı il üzrə qlobal neft təklifi kəsiri proqnozunu gündəlik 1,68 milyon barelə endirib. Bu, iyul ayından bəri təklif kəsiri proqnozunun ilk dəfə azaldılmasıdır.

Eyni zamanda, 2027-ci ildə neft bazarında yarana biləcək təklif artıqlığı üzrə proqnoz yüksəldilib.

Bununla belə, Agentlik hesab edir ki, gələn il mümkün təklif artıqlığının yaranmasınadək bazar ciddi qeyri-müəyyənliklərlə üzləşə bilər.

Dünyanın neft ehtiyatları 509 milyon barel azalıb

Hesabatda qlobal neft ehtiyatlarının azalmasına da xüsusi diqqət yetirilib. Müharibə dövründə ehtiyatlardan intensiv istifadə nəticəsində müşahidə olunan qlobal neft ehtiyatları münaqişədən əvvəlki səviyyədən 509 milyon barel aşağı düşüb.

Quruda saxlanılan neft ehtiyatları isə son ən azı 10 ilin ən aşağı səviyyələrinə yaxınlaşıb.

Beynəlxalq Enerji Agentliyinin xəbərdarlığına görə, mövcud ehtiyatların azalması fonunda Yaxın Şərqdə münaqişənin həll olunmaması neft bazarlarında yeni qiymət və təchizat dalğalanmalarına səbəb ola bilər.

Agentlik hesab edir ki, 2027-ci ildə mümkün təklif artıqlığı yaransa belə, qarşıdakı aylarda qlobal neft və dizel bazarları ciddi təzyiqlə üzləşməkdə davam edəcək.

Hər gün yeni vakansiyalar - AzVak.az-da