Neft, Omanın neft terminalini boşaltması və İraq sularında tankerlərə hücumlardan sonra yenidən bahalaşıb. Hörmüz boğazının faktiki olaraq bağlanması fonunda Brent markalı neftin qiyməti 100 dolların üzərinə çıxıb, Beynəlxalq Enerji Agentliyinin (IEA) rekord həcmdə ehtiyatları bazara buraxması isə qiymətləri aşağı salmağa kifayət etməyib.

Marja.az xəbər verir ki, neft, Omanın əsas neft ixrac terminallarından birində bütün gəmilərin təxliyə edilməsi və İraq sularında iki neft tankerinə hücum təşkil olunmasından sonra bir barel üçün 100 dolları keçib.

Bu hadisələr Yaxın Şərqdə enerji infrastrukturuna yönəlmiş daha geniş risklərin olduğunu göstərir və Beynəlxalq Enerji Agentliyinin (IEA) rekord həcmdə strateji ehtiyatları bazara buraxmaq qərarını kölgədə qoyub.

Brent neftinin qiyməti 10,5%-ə qədər artaraq bir barel üçün 101,59 dollar səviyyəsinə yüksəlib. ABŞ xam nefti (WTI) isə 96 dollar səviyyəsinə yaxınlaşıb. Məlumata yaxın mənbələrin bildirdiyinə görə, Oman ehtiyat tədbiri olaraq "Mina Al Fahal" terminalında bütün gəmiləri təxliyə edib. Bu terminal Hörmüz boğazının kənarında yerləşir və Yaxın Şərq neftinin qlobal bazarlara göndərilə bildiyi azsaylı limanlardan biri kimi tanınır.

Bakı vaxtı ilə saat 08:52-də Brent markalı neft 9,20% bahalaşma ilə 100,44 dollara, WTI (West Texas Intermediate) xam nefti isə 8% bahalaşma ilə 94,23 dollara ticarət olunub.

İraq da tanker hücumlarından sonra neft terminallarında əməliyyatları dayandırıb. Hörmüz boğazının demək olar ki, bağlanması fonunda İraq hasilatı azaltmağa başlayan ilk Fars körfəzi istehsalçılarından biri olub. Daha sonra Küveyt və Səudiyyə Ərəbistanı da eyni addımı atıb.

Bu kəsintilər Beynəlxalq Enerji Agentliyini koordinasiyalı şəkildə 400 milyon barel neft ehtiyatını bazara çıxarmağa məcbur edib. Bu həcm 2022-ci ildə Rusiyanın Ukraynanı işğalından sonra bazara çıxarılan neftdən daha yüksəkdir və tarixi rekord səviyyə hesab olunur.

ABŞ isə qlobal qiymətləri aşağı salmaq məqsədilə 172 milyon barel nefti bazara buraxmağı planlaşdırdığını açıqlayıb.

Hazırda qlobal neft istehlakı gündə 100 milyon bareldən bir qədər çoxdur, lakin Körfəz ölkələri indiyədək bunun təxminən 6%-nə bərabər olan hasilatı azaltmaq məcburiyyətində qalıb. Bildirilir ki, Yaxın Şərqdə istehsal kəsintiləri daha da arta bilər.

İş elanları AzVak.az-da

XXX

Media məlumatlarına görə, İraq və Küveyt yaxınlığında, Fars körfəzinin şimal hissəsində iki beynəlxalq neft tankeri hücuma məruz qalıb. Sosial mediada yayılan görüntülərdə tankerlərin alov içində olduğu görünür. İraq kanalları hücumun İran tərəfindən həyata keçirildiyini iddia edib.

Bundan əlavə, Bloomberg xəbər verib ki, Oman bölgədə gəmilərə qarşı hücumların artması fonunda ehtiyat tədbiri olaraq Mina Al Fahal əsas neft ixrac terminalından bütün gəmiləri təxliyə edib.

Bu hadisələr göstərir ki, İran münaqişəsi artıq təkcə Hörmüz boğazı ilə məhdudlaşmır. Cümə axşamı müharibə artıq 13-cü gününə daxil olub.

Neft tankerlərinə hücumlar və limanların bağlanması təchizatın pozulması ilə bağlı narahatlıqları artırıb, xüsusilə də İranın Hörmüz boğazından heç bir xam neftin keçməyəcəyi barədə xəbərdarlığından sonra. Bu boğaz qlobal neft tədarükünün təxminən 20%-nin daşındığı əsas marşrut hesab olunur.

Məlumata görə, İran bu həftənin əvvəlində həmin keçidi faktiki olaraq bloklamağa başlayıb.

Buna baxmayaraq, bir sıra ölkələrin mümkün təchizat şokunu azaltmaq üçün addım atması nəticəsində neft qiymətləri həftəlik maksimum səviyyələrindən bir qədər geri qalıb. Məlumatlara əsasən, Beynəlxalq Enerji Agentliyi bu həftə strateji ehtiyatlardan rekord həcmdə — 400 milyon barel nefti bazara buraxmağa hazırlaşır.

ABŞ prezidenti Donald Tramp da çərşənbə günü bildirib ki, İran müharibəsinin enerji bazarına təsirini azaltmaq üçün ABŞ Strateji Neft Ehtiyatından 172 milyon barel neft buraxılacaq.

Bununla belə, ABŞ rəsmilərinin müharibənin tezliklə başa çata biləcəyi barədə açıqlamalarına baxmayaraq, İran münaqişəsində gərginliyin azalmasına dair ciddi əlamətlər görünmür.

Xatırladaq ki, həftənin əvvəlində neft qiymətləri qısa müddətə təxminən 120 dollar/barel səviyyəsinə qədər yüksəlmişdi.