İran müharibəsi və bununla əlaqədar xam neft qiymətlərinin yüksəlməsi kənd təsərrüfatında mühüm xərc komponentlərindən birini də artırmağa başlayıb.

Marja xəbər verir ki, Asiyada kimyəvi pestisidlərin qiymətləri son həftələrdə yüksəlişə keçib. İstehsalçı şirkətlərin daha yüksək qiymət gözləntiləri səbəbilə yeni sifarişlərdə ehtiyatlı davranmaları bazarda qısamüddətli təklif çatışmazlığını daha da dərinləşdirir.

Bazarda baş verən prosesləri təhlil edən Bloomberg-in məlumatına görə, bəzi kənd təsərrüfatı kimyəvi maddələrinin qiymətləri son həftələrdə 10–12 faiz artıb. Hindistanda isə 1 apreldən etibarən yeni qiymət artımlarının gündəmdə olduğu bildirilir.

Oxşar dinamika Çində də müşahidə olunur. Ölkədə geniş istifadə olunan alaq otlarına qarşı dərman – qlifosatın qiyməti bu ay 14 faiz artıb. Çin bu məhsulun dünya üzrə əsas ixracatçılarından biri olduğu üçün burada baş verən qiymət dəyişiklikləri təkcə daxili bazara deyil, daha geniş regional bazara da təsir edə bilər.

Kənd təsərrüfatı kimyəvi maddələrindəki bu bahalaşma müharibənin fermerlər üzərindəki maliyyət təzyiqini daha da artırır. Çünki bir çox ölkədə eyni dövrdə gübrə qiymətləri də yüksəlir, bəzi yerlərdə isə yanacaq təchizatı daha həssas vəziyyətə düşür. Beləliklə, fermerlər eyni vaxtda bir neçə əsas istehsal xərci üzrə qiymət şoku ilə üzləşirlər.

Məsələn, Avstraliya hökuməti də bazar ertəsi müharibə səbəbilə yaranan çatışmazlıqlardan sonra ərzaq təhlükəsizliyi və kənd təsərrüfatı təchizat zəncirlərinin yenidən qiymətləndirilməsi barədə qərar qəbul edib. Bu araşdırmaya bitki mühafizə vasitələri və gübrə kimi vacib istehsal vasitələri də daxil edilib. Bu addım problemin artıq təkcə kommersiya deyil, həm də strateji kənd təsərrüfatı və ərzaq təhlükəsizliyi məsələsi kimi qiymətləndirildiyini göstərir.

Bazarlardakı qeyri-müəyyənliyin davam etdiyini bildirən "Rabobank"ın Şanxay üzrə baş analitiki Lief Chiang, neft-kimya və əsas kimyəvi maddələrin qiymətlərindəki dalğalanmalar səbəbindən bir çox pestisid şirkətinin müvəqqəti olaraq qiymət təklif etməyi dayandırdığını qeyd edir.

Neft geniş istifadə olunan kənd təsərrüfatı kimyəvi maddələrinin istehsalında vacib və münasib xammal hesab olunduğuna görə enerji bazarında baş verən hər ciddi dəyişiklik pestisid qiymətlərinə də sürətlə təsir göstərir. İstehsal xərclərinin daha da artacağı halda bəzi fermerlərin pestisid istifadəsini azaltmaq məcburiyyətində qala biləcəyi bildirilir. Bu isə yalnız fermerlərin gəlirlərinə deyil, məhsuldarlığa, ümumi kənd təsərrüfatı istehsalına və nəticə etibarilə ərzaq qiymətlərinə də təsir edə biləcək risk deməkdir.

İş elanları AzVak.az-da