"Hazırda manatın məzənnəsinin dəyişdirilməsini zəruri edən fundamental iqtisadi səbəblər mövcud deyil və ölkədə sabit məzənnə siyasətinin davam etdirilməsi planlaşdırılır".

Marja.az xəbər verir ki, bunu Azərbaycan Mərkəzi Bankının (AMB) sədri Taleh Kazımov bildirib.

O qeyd edib ki, son 18 ay ərzində valyuta bazarında təklif tələbi üstələyib. Bu da bazarda xarici valyuta bolluğunun formalaşdığını göstərir.

Taleh Kazımovun sözlərinə görə, 2026-cı ilin ilk altı ayında AMB-nin valyuta hərraclarında cəmi 750,7 milyon ABŞ dolları satılıb. Halbuki, bu göstərici 2025-ci ilin eyni dövründə 2,7 milyard ABŞ dolları, 2024-cü ilin ilk yarısında isə 3,5 milyard ABŞ dolları təşkil etmişdi.

AMB sədri vurğulayıb ki, satışların kəskin azalması fonunda Mərkəzi Bank bu ilin ilk altı ayında 1,5 milyard ABŞ dolları həcmində alış yönümlü müdaxilə həyata keçirib. Məqsəd isə manatın həddindən artıq möhkəmlənməsinin qarşısını almaq və məzənnəni 1 ABŞ dolları = 1,70 manat səviyyəsində saxlamaq olub.

Manata inam güclənib

Taleh Kazımov bildirib ki, son illərdə əhalinin manata etimadı əhəmiyyətli dərəcədə artıb.

Onun sözlərinə görə, 2021-ci ildə rezident fiziki şəxslərin əmanətlərinin 40%-i xarici valyutada olduğu halda, hazırda bu göstərici 25%-ə enib. Bununla yanaşı, son dörd ildə manatla yerləşdirilən əmanətlərin həcmi 6,3 milyard manat artaraq 12,5 milyard manata çatıb.

AMB sədri hesab edir ki, dollarlaşmanın azalması əhalinin milli valyutaya inamının gücləndiyini və nəticədə valyutaya tələbatın zəiflədiyini göstərir.

"45 dollarlıq neftdə belə cari əməliyyat balansı profisitlidir"

Taleh Kazımov bildirib ki, manatın sabitliyinə təsir edən əsas amillərdən biri ölkənin cari əməliyyat balansıdır.

Onun sözlərinə görə, Azərbaycanın cari əməliyyat balansı son illərdə profisitlidir və gələn il də profisitli qalacağı gözlənilir.

AMB sədri vurğulayıb ki, neftin orta illik qiyməti 45 ABŞ dolları olduğu halda belə Azərbaycanın cari əməliyyat balansı müsbət qalır.

O qeyd edib ki, neftin qiymətində hər 10 dollarlıq dəyişiklik cari əməliyyat balansına təxminən 1,2 milyard ABŞ dolları təsir göstərir.

Kazımov əlavə edib ki, hazırda AMB-nin valyuta ehtiyatları 13,2 milyard ABŞ dolları, ölkənin ümumi strateji valyuta ehtiyatları isə 85,8 milyard ABŞ dolları təşkil edir.

"Qısamüddətli neft ucuzlaşması narahatlıq yaratmamalıdır"

AMB sədri bildirib ki, bazarda qısamüddətli neft qiyməti dəyişikliklərinə həddindən artıq reaksiya verməyə ehtiyac yoxdur.

Onun sözlərinə görə, vacib olan göstərici neftin orta illik qiymətidir. O xatırladıb ki, son 20 ildə neftin orta illik ən aşağı qiyməti 2020-ci ildə 42 ABŞ dolları olub.

Kazımov qeyd edib ki, buna baxmayaraq, hazırkı hasilat səviyyəsində 45 dollarlıq orta illik qiymət belə ölkənin xarici sektorunda profisitin qorunması üçün kifayətdir.

Büdcə üçün də ciddi risk görmür

AMB sədri bildirib ki, 2026-cı ilin dövlət büdcəsində neftin orta qiyməti 65 ABŞ dolları səviyyəsində götürülüb.

Onun sözlərinə görə, qiymətin hər 10 dollar dəyişməsi icmal büdcəyə təxminən 1,4 milyard manat təsir edir. Lakin zərurət yaranacağı halda bəzi investisiya layihələrinin və əsaslı xərclərin növbəti illərə keçirilməsi ilə mümkün mənfi təsirləri kompensasiya etmək mümkündür.

Bu səbəbdən o, nə cari əməliyyat balansı, nə də büdcə baxımından neft qiymətlərinin azalmasının ciddi təhlükə yaratmadığını bildirib.

"Fundamental əsas olmadan devalvasiya xəbərləri yayılır"

Taleh Kazımov çıxışında sosial şəbəkələrdə və müxtəlif platformalarda yayılan devalvasiya iddialarına da toxunub.

O bildirib ki, son illərdə bəzi şəxslər heç bir fundamental iqtisadi əsas olmadan manatın məzənnəsinin dəyişəcəyini iddia edir və bu xəbərlər əhali arasında əsassız narahatlıq yaradır.

AMB sədri qeyd edib ki, belə hallarda insanlar tələsik dollar alır, daha sonra isə məzənnə dəyişmədiyi üçün həmin vəsaiti yenidən satırlar. Onun sözlərinə görə, bu prosesdən əsas qazanan tərəf yalnız valyuta mübadilə məntəqələri və sensasiya yaratmaq istəyən şəxslər olur.

Sabit məzənnə siyasəti davam edəcək

Taleh Kazımov vurğulayıb ki, hazırda Azərbaycanın makroiqtisadi göstəricilərində manatın məzənnəsinin dəyişdirilməsini tələb edən fundamental problemlər yoxdur.

O bildirib ki, Mərkəzi Bankın əsas məqsədi qiymət sabitliyini və makroiqtisadi sabitliyi qorumaqdır. Bu məqsədlərə nail olmaq üçün mövcud sabit məzənnə rejiminin tam uyğun olduğunu deyən AMB sədri əlavə edib ki, Mərkəzi Bank bu siyasəti növbəti illərdə də davam etdirməyi planlaşdırır.

Taleh Kazımovun açıqlamaları göstərir ki, AMB hazırda valyuta bazarında təklifin yüksək olması, dollarlaşmanın azalması, əhalinin manata artan etimadı və rekord həcmdə strateji valyuta ehtiyatlarını manatın sabitliyinin əsas dayaqları hesab edir.

Mərkəzi Bankın bu il satışdan çox alış yönümlü müdaxilə etməsi isə bazarda valyuta qıtlığının deyil, əksinə, valyuta bolluğunun yarandığını nümayiş etdirir. Bu da yaxın perspektivdə məzənnənin dəyişdirilməsi ilə bağlı gözləntilərin iqtisadi əsaslara söykənmədiyini göstərən mühüm siqnallardan biridir.

İş elanları AzVak.az-da