Azərbaycan Mərkəzi Bankının açıqladığı son statistikaya əsasən, 2026-cı il iyulun 31-nə ölkədə pul bazasının həcmi 23 milyard 942,6 milyon manat təşkil edib.

Marja.az-ın məlumatına görə, məlumatların təhlili göstərir ki, pul bazası aylıq müqayisədə azalsa da, illik və ilin əvvəli ilə müqayisədə artımını qoruyub saxlayıb.

Belə ki, 2026-cı il iyunun sonu ilə müqayisədə pul bazası 438,6 milyon manat və ya 1,8% azalaraq 24 milyard 381,2 milyon manatdan 23 milyard 942,6 milyon manata enib.

Bununla yanaşı, ötən ilin eyni dövrü ilə müqayisədə göstəricidə əhəmiyyətli artım qeydə alınıb. 2025-ci il iyulun sonunda pul bazası 21 milyard 243,0 milyon manat olduğu halda, 2026-cı il iyulun sonunda bu göstərici 2 milyard 699,6 milyon manat və ya 12,7% artaraq 23 milyard 942,6 milyon manata yüksəlib.

2025-ci ilin sonu ilə müqayisədə də artım davam edib. Belə ki, 2025-ci il dekabrın sonunda pul bazası 22 milyard 470,2 milyon manat təşkil etdiyi halda, 2026-cı il iyulun sonuna bu göstərici 1 milyard 472,4 milyon manat və ya 6,6% artıb.

2026-cı ildə dinamika necə dəyişib?

Mərkəzi Bankın statistikası göstərir ki, pul bazası ilin əvvəlindən etibarən əsasən artım nümayiş etdirib:

Tarix            Pul bazası

30.01.202622,55 milyard manat

27.02.202622,82 milyard manat

31.03.202623,77 milyard manat

30.04.202623,31 milyard manat

26.05.202624,11 milyard manat

30.06.202624,38 milyard manat

31.07.202623,94 milyard manat

İyul ayında qeydə alınan azalma son aylardakı yüksəlişdən sonra müəyyən korreksiya xarakteri daşıyır. Buna baxmayaraq, göstərici ötən ilin səviyyəsini əhəmiyyətli dərəcədə üstələyir.

Təhlil: Pul bazasının azalması nə deməkdir?

Pul bazası iqtisadiyyatda dövriyyədə olan nağd pulların və kommersiya banklarının Mərkəzi Bankdakı ehtiyatlarının cəmidir. Bu göstərici ölkədə likvidlik səviyyəsini və Mərkəzi Bankın monetar siyasətinin istiqamətini əks etdirən əsas makroiqtisadi indikatorlardan hesab olunur.

İyul ayında pul bazasının 1,8% azalması Mərkəzi Bankın likvidliyin idarə olunması istiqamətində həyata keçirdiyi əməliyyatlar, dövlət büdcəsi üzrə ödənişlərin mövsümi dinamikası və bank sistemində likvidlik axınlarının dəyişməsi ilə əlaqəli ola bilər.

Bununla belə, illik müqayisədə 12,7%-lik artım göstərir ki, iqtisadiyyatda pul kütləsinin bazası əvvəlki illə müqayisədə genişlənməkdə davam edir. Bu dinamika iqtisadi aktivliyin, bank sektorunda əməliyyatların və maliyyə vasitəçiliyinin artması fonunda formalaşır.

Eyni zamanda, Mərkəzi Bank son aylarda inflyasiyanın hədəf diapazonunda saxlanılması və maliyyə sabitliyinin qorunması məqsədilə monetar siyasətdə ehtiyatlı mövqe nümayiş etdirir. Bu baxımdan, aylıq azalma pul siyasətinin sərtləşdirilməsi anlamına gəlmir, əksinə, likvidliyin çevik idarə olunmasının nəticəsi kimi qiymətləndirilə bilər.

Pul bazasının yüksək səviyyədə qalması bank sektorunun likvidlik imkanlarını dəstəkləyir və iqtisadiyyatda maliyyə resurslarının dövriyyəsinin davam etməsinə şərait yaradır. Bununla yanaşı, göstəricinin gələcək dinamikası Mərkəzi Bankın pul siyasəti qərarları, dövlət xərcləmələri və xarici valyuta axınlarından əhəmiyyətli dərəcədə asılı olacaq.