Qlobal kənd təsərrüfatı məhsullarının qiymətləri Qara dəniz regionunda artan gərginlik və ekstremal hava şəraiti fonunda son dörd ilin ən böyük rüblük artımını qeydə alıb.

Marja.az xəbər verir ki, soya paxlasından qəhvəyədək 10 əsas kənd təsərrüfatı məhsulunun qiymət dinamikasını izləyən Bloomberg Agriculture Spot Index sentyabrın sonunadək olan üç aylıq dövrdə 13% yüksəlib. Bu, Rusiyanın Ukraynaya genişmiqyaslı hücumunun başladığı 2022-ci ilin martından bəri qeydə alınan ən yüksək rüblük artımdır.

Qiymət artımının mərkəzi bankların inflyasiyanı nəzarətdə saxlamaq və hədəf göstəricilərə qaytarmaq səyləri üçün əlavə maneə yarada biləcəyi bildirilir.

Qara dənizdə gərginlik təchizatı sıxır

Son aylarda Rusiya ilə Ukrayna arasında qarşıdurmanın şiddətlənməsi taxıl və yağlı bitkilərin qlobal tədarükündə mühüm rol oynayan Qara dəniz regionundan məhsul axınını pozub. Regionda yaranan gərginlik təklifin azalmasına səbəb olmaqla yanaşı, idxaldan asılı olan Asiya və Afrika ölkələrində alıcıları alternativ tədarük mənbələri axtarmağa vadar edib.

Ekstremal hava şəraiti də bazardakı narahatlıqları artırır. ABŞ-dan Avropayadək bir sıra mühüm istehsal regionlarında əlverişsiz hava buğda və qarğıdalı istehsalına mənfi təsir göstərib.

Çin amili qiymətləri dəstəkləyir

Qlobal taxıl qiymətlərinə Çinin ABŞ-dan soya paxlası alışlarını davam etdirməsi də dəstək verib. Bundan başqa, ötən ayın sonunda iki ölkə lideri arasında keçirilən mühüm görüş ərəfəsində ABŞ-Çin ticarət münasibətlərinə dair nikbin gözləntilər də bazara təsir göstərib.

Görüşdən sonra tərəflər daha geniş razılaşmanın bir hissəsi olaraq Pekinin ABŞ mənşəli bəzi kənd təsərrüfatı məhsullarına, o cümlədən buğda və qarğıdalıya tətbiq etdiyi gömrük tariflərini azaldacağını açıqlayıblar. Bununla belə, ABŞ soya paxlasına tətbiq edilən əlavə tariflərin qüvvədə saxlanacağı bildirilib.

Təchizatdakı fasilələr və dəyişən ticarət marşrutları qlobal alıcıları ehtiyatlı davranmağa məcbur edir. Bazar iştirakçılarının diqqəti həm Rusiya-Ukrayna sülh danışıqlarının perspektivlərinə, həm də Çinin kənd təsərrüfatı məhsulları alışlarının artıb-artmayacağına yönəlib.

Analitiklərin fikrincə, taxıl bazarlarında daha güclü və davamlı bərpa üçün Çin tələbinin uzunmüddətli şəkildə artması vacib olacaq.

El Nino kənd təsərrüfatı üçün yeni risk yaradır

Hava şəraiti ilə bağlı risklər də yüksək olaraq qalır. Güclənən El Nino hadisəsi müxtəlif regionlarda kənd təsərrüfatı istehsalını təhdid edir və palm yağı, kakao kimi məhsullar üzrə istehsal proqnozlarına mənfi təsir göstərir.

Hindistan isə son on ilin ən zəif musson mövsümlərindən birini geridə qoyub. Bu vəziyyət məhsuldarlıq üçün risk yaradır və ərzaq qiymətlərinin daha da yüksəlməsi ehtimalını artırır.

Hər gün yeni vakansiyalar - AzVak.az-da