Rusiya Prezidenti Vladimir Putin Ukraynada müharibənin başa çatdırılması üçün ABŞ Prezidenti Donald Tramp və Çin lideri Si Cinpinin iştirakı ilə üçtərəfli sammit keçirilməsini təklif edib. Məlumata görə, mümkün görüşdə Ukraynanın gələcəyi ilə bağlı mühüm qərarlar müzakirə oluna bilər, lakin Ukrayna Prezidenti Volodimir Zelenskinin danışıqlarda iştirakı nəzərdə tutulmur.

Marja.az xəbər verir ki, bu barədə Amerikanın “The Wall Street Journal” (WSJ) qəzeti məsələ ilə bağlı məlumatlandırılmış Rusiyanın keçmiş kəşfiyyat əməkdaşına istinadən yazıb.

Nəşrin məlumatına görə, Putin təklifi oktyabrın 9-da Donald Trampla telefon danışığı zamanı səsləndirib. Həmin danışıq nəticəsində Rusiyanın dünya bazarına dizel yanacağı tədarükü ilə bağlı razılaşma da əldə olunub.

Hələlik üçtərəfli sammitin keçirilməsi rəsmən təsdiqlənməyib. Bununla belə, mümkün görüşün noyabrın 18–19-da Çinin Şençjen şəhərində keçiriləcək Asiya-Sakit Okean İqtisadi Əməkdaşlıq Təşkilatının (APEC) liderlər sammiti çərçivəsində təşkil oluna biləcəyi bildirilir. 

Ukraynanın iştirakı olmadan müharibənin gələcəyi müzakirə edilə bilər

WSJ-nin məlumatına əsasən, təklif olunan sammit Ukrayna müharibəsinin başa çatdırılması üçün böyük dövlətlərin iştirakı ilə razılaşmanın əldə olunmasına yönəlib.

Mümkün danışıqlarda Zelenskinin iştirakının nəzərdə tutulmaması Kiyevin öz gələcəyi ilə bağlı qərarların onun iştirakı olmadan qəbul edilməsi ehtimalını gündəmə gətirir.

Lakin sammitin təşkili, iştirakçıların razılığı və müzakirə ediləcək məsələlər barədə hələlik rəsmi təsdiq yoxdur.

ABŞ və Ukrayna arasında münasibətlər gərginləşir

Putinin mümkün üçtərəfli sammit təklifi Vaşinqtonla Kiyev arasında münasibətlərin gərginləşdiyi bir dövrə təsadüf edir.

Tramp administrasiyasının Rusiyaya qarşı bəzi sanksiyaları yumşaltması, Rusiyanın dizel yanacağı ixracına müəyyən məhdudiyyətləri aradan qaldırması və Ukraynadan Rusiya neft emalı zavodlarına hücumları dayandırmağı tələb etməsi Kiyevin ciddi narazılığına səbəb olub.

Tramp oktyabrın 18-də Rusiyaya qarşı yeni sanksiyaların tətbiqini dayandıran sərəncam imzalayıb.

Zelenski bu qərarı tənqid edərək bildirib ki, Rusiyaya qarşı məhdudiyyətlərin aradan qaldırılması Moskvanın müharibəni davam etdirmək imkanlarını genişləndirə bilər.

ABŞ-ın Müharibə Araşdırmaları İnstitutu (ISW) da sanksiyaların yumşaldılmasının Rusiyanın müharibəni maliyyələşdirmək imkanlarını artıracağı barədə xəbərdarlıq edib. 

Enerji obyektlərinə hücumlar davam edir

Tramp Ukraynanın Rusiyanın enerji infrastrukturuna hücumlarını tənqid edərək bu əməliyyatların dünya dizel yanacağı bazarında qiymətlərin yüksəlməsinə səbəb olduğunu iddia edib. ABŞ Prezidentinin oktyabrın 11-də elan etdiyi enerji obyektlərinə qarşı hücumların dayandırılması təşəbbüsü isə davamlı atəşkəsə gətirib çıxarmayıb.

Rusiya Ukraynanın enerji infrastrukturuna hücumlarını davam etdirib. Ukrayna isə qısamüddətli fasilədən sonra Rusiyanın neft emalı müəssisələrinə zərbələri bərpa edib.

Həftəsonu tərəflər arasında genişmiqyaslı qarşılıqlı hücumlar qeydə alınıb. Ukrayna Rusiyaya mindən çox pilotsuz uçuş aparatı ilə hücum edib, Sankt-Peterburqda neft ixrac terminalı və neft emalı müəssisəsində yanğınlar baş verib. Rusiya isə Kiyevə ballistik raket zərbələri endirib. 

Ukraynanın peyk rabitəsinə məhdudiyyətlər tətbiq edilib

ABŞ və Ukrayna arasındakı gərginliyin digər səbəbi Ukrayna ordusunun istifadə etdiyi Starlink və Starshield peyk rabitəsi sistemlərinə tətbiq olunan məhdudiyyətlərdir. Reuters agentliyinin oktyabrın 15-də yaydığı məlumata əsasən, iki ABŞ rəsmisi Ukraynada Starshield sisteminin fəaliyyətinin məhdudlaşdırılması barədə göstərişin Ağ Evdən gəldiyini bildirib. Məhdudiyyətlər xüsusilə saatda 160 kilometrdən yüksək sürətlə hərəkət edən hərbi platformaların, o cümlədən pilotsuz uçuş aparatlarının rabitəsinə təsir göstərib.

Tramp isə Ağ Evin belə bir göstəriş verdiyini inkar edib.

SpaceX şirkətinin rəhbəri İlon Mask Starshield sistemlərinin ABŞ hökumətinin nəzarətində olduğunu və müvafiq məhdudiyyətlərlə bağlı qərarların dövlət tərəfindən qəbul edildiyini bildirib. 

Zelenski: “Ukraynanı təslim olmağa məcbur etməyə çalışırlar”

Ukrayna Prezidenti Volodimir Zelenski oktyabrın 18-də Bloomberg agentliyinə müsahibəsində ölkəsinin Rusiyaya təslim olması üçün təzyiqlərlə üzləşdiyini bildirib. Zelenski qeyd edib ki, ABŞ-ın məqsədinin Ukraynanın hesabına müharibəni tez başa çatdırmaq olduğuna inanmaq istəmir. Bununla belə, son qərarların belə təəssürat yaratdığını vurğulayıb.

Tramp isə Rusiyaya qarşı sanksiyaların yumşaldılmasını Moskvanı danışıqlar masasından uzaqlaşdırmamaq istəyi ilə əsaslandırıb.

ABŞ Prezidenti Zelenskini müharibəni başa çatdırmaq istəməməkdə ittiham etsə də, Ukrayna rəhbərliyi müharibənin ölkənin suverenliyi və təhlükəsizliyi təmin olunmaqla dayandırılmasını tələb edir.