Azərbaycanda fəaliyyət göstərən bank olmayan kredit təşkilatlarının (BOKT) 2026-cı ilin yanvar–sentyabr aylarında xalis mənfəəti ötən ilin eyni dövrü ilə müqayisədə 2,5 dəfədən çox artıb.

Marja.az bank olmayan kredit təşkilatlarının mənfəət və zərər hesabatına istinadən xəbər verir ki, cari ilin ilk doqquz ayında sektorun xalis mənfəəti 153 milyon 400 min manat təşkil edib. Bu göstərici 2025-ci ilin müvafiq dövründə qeydə alınmış 60 milyon 290 min manatlıq nəticədən 93 milyon 110 min manat və ya 154,4 faiz çoxdur.

BOKT-lərin mənfəətindəki əhəmiyyətli artım faiz və qeyri-faiz gəlirlərinin yüksəlməsi, həmçinin əməliyyat mənfəətinin genişlənməsi fonunda baş verib.

Faiz gəlirləri 234 milyon manatı ötüb

2026-cı ilin yanvar–sentyabr aylarında BOKT-lərin faiz və bu qəbildən olan gəlirləri 234 milyon 700 min manata çatıb. Ötən ilin eyni dövründə bu göstərici 162 milyon 700 min manat olmuşdu. Beləliklə, faiz gəlirləri 72 milyon manat və ya 44,3 faiz artıb.

Kreditlər üzrə faiz gəlirləri isə 162 milyon 300 min manatdan 231 milyon 900 min manata yüksəlib. Artım 69 milyon 600 min manat və ya 42,9 faiz təşkil edib.

Eyni dövrdə sektorun faiz xərcləri 33 milyon manatdan 44 milyon 200 min manata çatıb. Bununla da faiz xərcləri 11 milyon 200 min manat və ya 33,9 faiz artıb.

Faiz gəlirlərinin xərclərdən daha sürətli artması nəticəsində BOKT-lərin xalis faiz gəliri 129 milyon 700 min manatdan 190 milyon 500 min manata yüksəlib. Bu, 60 milyon 800 min manat və ya 46,9 faiz artım deməkdir.

Qeyri-faiz gəlirlərində 81 faizlik artım

Hesabat dövründə sektorun qeyri-faiz gəlirləri 167 milyon 700 min manatdan 303 milyon 500 min manata çatıb. Beləliklə, bu istiqamətdə 135 milyon 800 min manat və ya 81 faiz artım qeydə alınıb.

Bununla yanaşı, qeyri-faiz xərcləri də yüksəlib. 2025-ci ilin yanvar–sentyabr aylarında 131 milyon 100 min manat olan qeyri-faiz xərcləri 2026-cı ilin müvafiq dövründə 186 milyon 100 min manata çatıb. Artım 55 milyon manat və ya 42 faiz olub.

Qeyri-faiz gəlirlərinin xərclərlə müqayisədə daha sürətli yüksəlməsi sektorun əməliyyat nəticələrinə müsbət təsir göstərib.

Əməliyyat mənfəəti 308 milyon manata yaxınlaşıb

2026-cı ilin ilk doqquz ayında BOKT-lərin əməliyyat mənfəəti 307 milyon 900 min manat təşkil edib. Bu göstərici ötən ilin eyni dövründə 166 milyon 300 min manat olmuşdu. Beləliklə, sektorun əməliyyat mənfəəti 141 milyon 600 min manat və ya 85,1 faiz artıb.

Bununla belə, aktivlər üzrə mümkün zərərlərin ödənilməsi üçün xüsusi ehtiyatlara ayırmalar da əhəmiyyətli dərəcədə yüksəlib. 2025-ci ilin yanvar–sentyabr aylarında 97 milyon 500 min manat təşkil edən bu xərclər 2026-cı ilin eyni dövründə 135 milyon 300 min manata çatıb. Artım 37 milyon 800 min manat və ya 38,8 faiz olub.

Xüsusi ehtiyatların yaradılmasına çəkilən xərclərin artmasına baxmayaraq, əməliyyat mənfəətinin daha sürətli yüksəlməsi yekun maliyyə nəticələrinin yaxşılaşmasına imkan verib.

BOKT-lərin vergilər ödənilənədək mənfəəti 2025-ci ilin doqquz ayında 68 milyon 960 min manat olduğu halda, 2026-cı ilin eyni dövründə 172 milyon 400 min manata çatıb. Bu göstərici 103 milyon 440 min manat və ya təxminən 150 faiz artıb.

Hesabat dövründə mənfəət vergisi xərcləri də 8 milyon 670 min manatdan 19 milyon manata yüksəlib. Nəticədə sektorun xalis mənfəəti 153 milyon 400 min manata çatıb.

BOKT-lərin maliyyə nəticələrində nə dəyişib?

Hesabatın təhlili göstərir ki, 2026-cı ilin doqquz ayında BOKT sektorunun mənfəət artımında qeyri-faiz gəlirlərinin genişlənməsi xüsusilə diqqət çəkir. Belə ki, qeyri-faiz gəlirlərində 135 milyon 800 min manatlıq artım qeydə alındığı halda, xalis faiz gəlirlərində artım 60 milyon 800 min manat təşkil edib.

Eyni zamanda, əməliyyat mənfəətinin 85,1 faiz, xalis mənfəətin isə 154,4 faiz yüksəlməsi sektorun maliyyə nəticələrində əhəmiyyətli yaxşılaşmanı göstərir.

Lakin mümkün kredit və digər aktiv itkilərinə qarşı yaradılan xüsusi ehtiyatların 38,8 faiz artması risk xərclərinin də böyüdüyünə işarə edir. Buna görə mənfəət artımının dayanıqlığını qiymətləndirərkən kredit portfelinin keyfiyyəti və ehtiyatlara ayırmaların dinamikası da nəzərə alınmalıdır.

Qeyd edək ki, təqdim olunan hesabatın göstəricilərinə “Aqrarkredit” QSC daxil edilməyib.