ABŞ-ın texnologiya nəhəngi, Google-un ana şirkəti “Alphabet”in səhmləri 29 oktyabr 2026-cı il tarixində keçirilən birja əməliyyatlarında təxminən 13 faiz ucuzlaşaraq şirkətin 2004-cü ildə birjaya çıxmasından bəri ən böyük birgünlük faiz itkisini qeydə alıb.

Marja.az  xəbər verir ki, səhmlərin kəskin ucuzlaşması nəticəsində “Alphabet”in bazar kapitallaşması təxminən 500 milyard dollar azalıb.

Şirkətin səhmlərindəki satış dalğası onun üçüncü rüb üzrə maliyyə nəticələrini açıqlamasından sonra başlayıb. İnvestorların əsas narahatlığı “Alphabet”in süni intellekt infrastrukturuna milyardlarla dollar yatırmasına baxmayaraq, bu investisiyaların nə dərəcədə gəlir gətirəcəyi ilə bağlıdır.

29 oktyabrda “Alphabet”in A sinif səhmləri 12,6 faiz ucuzlaşaraq 283,82 dollar səviyyəsində bağlanıb. Bu, şirkətin bazar tarixində ən böyük gündəlik faiz azalması olub. 

Sərbəst pul axını mənfi 9 milyard dollara düşüb

“Alphabet”in açıqladığı maliyyə nəticələrinə əsasən, 2026-cı ilin üçüncü rübündə şirkətin sərbəst pul axını mənfi 9 milyard 70 milyon dollar təşkil edib. Halbuki analitiklər şirkətin həmin dövrdə müsbət 2 milyard 700 milyon dollar sərbəst pul axını əldə edəcəyini gözləyirdilər. Beləliklə, faktiki nəticə analitiklərin proqnozundan 11 milyard 770 milyon dollar aşağı olub.

Sərbəst pul axınının mənfiyə keçməsi o deməkdir ki, şirkətin əməliyyat fəaliyyətindən əldə etdiyi pul vəsaitləri əsas kapitala yönəltdiyi investisiya xərclərini qarşılamağa kifayət etməyib. İnvestorları narahat edən əsas məsələlərdən biri də məhz süni intellekt infrastrukturu üçün ayrılan böyük məbləğdə vəsaitlərin şirkətin maliyyə imkanlarına təsiridir.

“Alphabet” 2026-cı il üzrə kapital xərcləri proqnozunu 195–205 milyard dollar intervalında saxlayıb.

Bu xərclər əsasən süni intellekt texnologiyaları, hesablama infrastrukturu, məlumat mərkəzləri və digər texnoloji layihələrlə əlaqəlidir.

Şirkətin üçüncü rübdə kapital xərcləri 51 milyard 400 milyon dollara çatıb. 

“Microsoft” ilə müqayisədə daha zəif mənzərə

“Alphabet”in səhmləri kəskin ucuzlaşdığı halda, digər texnologiya nəhəngi “Microsoft”un səhmləri CNBC-nin müqayisə etdiyi ticarət dövründə nisbətən sabit qalıb.

“Microsoft”un açıqladığı maliyyə nəticələrinə əsasən, şirkətin rüb ərzində kapital xərcləri və maliyyə lizinqi üzrə öhdəlikləri 45 milyard 200 milyon dollar təşkil edib. Bu göstərici ötən ilin eyni dövrü ilə müqayisədə 30 faiz artsa da, analitiklərin 50 milyard 670 milyon dollarlıq proqnozundan aşağı olub.

“Microsoft”un sərbəst pul axını illik müqayisədə 27 faiz azalaraq 18 milyard 630 milyon dollara düşüb. Bununla belə, göstərici müsbət olaraq qalıb.

Beləliklə, hər iki texnologiya nəhənginin süni intellekt investisiyaları genişlənsə də, onların sərbəst pul axını göstəriciləri arasında ciddi fərq yaranıb.

“Quilter Cheviot” investisiya şirkətinin qlobal texnologiya araşdırmaları rəhbəri Ben Barrincer (Ben Barringer) bildirib ki, “Microsoft” öz texnoloji infrastrukturunu daha ölçülü şəkildə genişləndirir və buna görə maliyyə nəticələrində gözlənilməz dəyişikliklər nisbətən azdır.

Onun sözlərinə görə, “Alphabet”in maliyyə nəticələrinin qarışıq olması və hesabatdan sonra investorlarla kommunikasiyanın zəif qurulması səhmlərin ucuzlaşmasına təsir edib.

Google-un əsas gəlir mənbəyi təzyiq altındadır

“Alphabet”in səhmlərinin ucuzlaşmasına təsir göstərən digər mühüm amil Google-un axtarış reklamlarından əldə etdiyi gəlirlərin analitiklərin proqnozlarından aşağı qalmasıdır. 2026-cı ilin üçüncü rübündə Google-un axtarış reklamlarından gəlirləri illik müqayisədə 12 faiz artaraq 63 milyard 350 milyon dollara çatıb.

Gəlirlər artsa da, onların gözləntiləri doğrultmaması investorların narahatlığını artırıb.

Google-un əsas biznes istiqamətlərindən biri olan axtarış reklamları süni intellekt texnologiyalarının sürətli inkişafı fonunda yeni rəqabət mühiti ilə üzləşib.

Xüsusilə “OpenAI” şirkətinin “ChatGPT” və “Anthropic” şirkətinin “Claude” süni intellekt xidmətlərinin geniş yayılması istifadəçilərin informasiya axtarışı davranışlarını dəyişdirə bilər.

İstifadəçilərin bir hissəsinin ənənəvi axtarış sistemləri əvəzinə süni intellekt köməkçilərinə müraciət etməsi Google-un əsas reklam biznesinin gələcək inkişafı ilə bağlı suallar yaradır.

Bununla belə, təqdim olunan məlumatlar süni intellekt xidmətlərinin Google-dan konkret nə qədər axtarış sorğusu və ya reklam gəliri aldığına dair dəqiq göstərici ortaya qoymur.

Google süni intellektdə reklamları genişləndirir

“Alphabet”in kommersiya fəaliyyətinə cavabdeh rəhbəri Filip Şindler (Philipp Schindler) bildirib ki, axtarış biznesindəki nəticələrə təsir edən amillərdən biri şirkətin “AI Mode” xidmətində reklamdan gəlir əldə etmə səviyyəsinin ənənəvi axtarışla müqayisədə aşağı olmasıdır. Onun sözlərinə görə, Google hazırda “AI Overviews” və “AI Mode” məhsullarında reklam imkanlarını genişləndirir. Bu proses beynəlxalq bazarları da əhatə edir.

Şirkət süni intellekt əsaslı axtarış xidmətlərindən əldə edilən reklam gəlirlərini artırmağa çalışır. Lakin analitiklər Google-un qarşısında strateji seçim dayandığını bildirirlər: mövcud axtarış reklamı biznesini qorumaq, yoxsa süni intellekt texnologiyalarının inkişafı ilə həmin biznes modelini dəyişdirmək.

Ben Barrincerin fikrincə, Google innovasiya dilemması ilə üzləşib.

Ekspert hesab edir ki, şirkət mövcud biznesini qorumaqla yeni texnoloji dəyişikliklərə uyğunlaşmaq arasında balans tapmaqda çətinlik çəkir.

Onun qiymətləndirməsinə görə, Google “Gemini” məhsulu və müstəqil əməliyyatlar yerinə yetirə bilən süni intellekt agentləri sahəsində bəzi rəqiblərindən geri qalır.

Digər analitiklər isə Google-un mövcud istifadəçi bazasını mühüm üstünlük hesab edirlər.

“Rosenblatt Securities” şirkətinin analitiki Skott Devitt (Scott Devitt) CNBC-yə bildirib ki, Google-un axtarış xidmətlərindən istifadə edən təxminən 4 milyardlıq auditoriyası süni intellekt bazarında şirkət üçün böyük potensial yaradır.

Onun fikrincə, süni intellekt xidmətlərində reklam gəlirlərinin formalaşdırılması ilə bağlı problemlər təkcə Google-a deyil, istehlakçılara yönəlmiş digər süni intellekt platformalarına da aiddir.

İnvestorlar süni intellekt investisiyalarının gəlirliliyini sorğulayırlar

“Alphabet”in səhmlərindəki tarixi eniş ABŞ fond bazarlarında süni intellekt investisiyalarına münasibətin daha həssas mərhələyə keçdiyini göstərir.

İnvestorlar artıq yalnız texnologiya şirkətlərinin süni intellektə nə qədər investisiya yatırdığına deyil, həmin sərmayələrin hansı müddətdə müsbət pul axını və mənfəət yaradacağına da diqqət yetirirlər.

“Alphabet”in sərbəst pul axınının mənfi 9 milyard 70 milyon dollara düşməsi, illik kapital xərcləri planının 200 milyard dollara yaxın olması və əsas axtarış biznesində gəlir artımının gözləntiləri doğrultmaması şirkətin səhmlərinə təzyiqi gücləndirib.

29 oktyabr tarixində “Alphabet”in səhmlərinin rekord ucuzlaşması ABŞ-ın əsas fond indekslərinə də mənfi təsir göstərib. Həmin gün texnologiya şirkətlərinin üstünlük təşkil etdiyi Nasdaq Composite indeksi 1,4 faiz azalıb.