"Geyim pərakəndəsi sektorunda ədalətsiz mühit, yerli istehsalın inkişafına məhdudiyyətlər var"
Azərbaycan geyim pərakəndəsi: potensial, reallıq və itirilən imkanlar.Region ölkələrinin son iqtisadi göstəricilərinə baxdıqda Azərbaycanın dinamikası xüsusi diqqət çəkir. Rəsmi rəqəmlərə əsasən, ölkə iqtisadiyyatı -0.3% daralma nümayiş etdirdiyi halda, regionda əks tendensiya müşahidə olunur:
Qırğızıstan: +8.8%
Gürcüstan: +8.4%
Özbəkistan: +7%+
Bu fərq təsadüfi deyil. Əsas səbəblərdən biri idxalın kəskin azalması və bunun fonunda alıcılıq qabiliyyətinin zəifləməsidir. Bu isə birbaşa biznesin investisiya aktivliyinə təsir edir.
Sadə dillə desək: ölkədə maliyyə resursları var, amma bu resurslar real iqtisadiyyata – istehsala və sahibkarlığa kifayət qədər yönəlmir.
Pərakəndə geyim sektoru: daxili bazarın limitləri
Geyim retail sektoru bu makro trendlərin birbaşa təsiri altındadır. Hazırda bazarın böyük hissəsi yalnız yerli istehlakçıya fokuslanıb. Lakin daxili bazarın alıcılıq gücü mövcud təklifi tam mənimsəməyə yetərli deyil.
Nəticə:
- davamlı endirim kampaniyaları,
- marjaların azalması,
- satışların qeyri-sabitliyi,
- Fiskal yük və struktur problemi.
Hər gün yeni vakansiyalar - AzVak.az-da
Geyim məhsullarında təxminən 15% gömrük rüsumu, 18% ƏDV tətbiq olunur. Problem yalnız yükün yüksəkliyi deyil, onun strukturudur. Diferensial ƏDV sistemi yoxdur,yerli istehsal zəif olduğu halda idxal bahalaşdırılır. Bu isə paradoks yaradır: bazarda yerli alternativ yoxdur, amma idxal süni şəkildə bahalaşır. Nəticədə məhsul qiymətləri artır alıcılıq qabiliyyəti daha da zəifləyir, bazar kiçilir.
Qeyri-bərabər rəqabət mühiti
Bu gün xarici onlayn platformalardan 300 dollara qədər alış-veriş gömrük rüsumu, ƏDV, sertifikat tələbləri olmadan həyata keçirilir. Eyni zamanda fiziki mağazalar bütün vergiləri ödəyir, uyğunluq, gigeynik və sertifikat proseslərindən keçir. Bu isə bazarda açıq şəkildə ədalətsiz rəqabət mühiti yaradır. Üstəlik saxta məhsulların yayılması “karqo” kanalları ilə aşağı invoysla idxal rəsmi retail üçün əlavə təzyiq formalaşdırır.
Yerli istehsal: potensial var, mühit yoxdur
Yerli istehsalın inkişafı aşağıdakı səbəblərlə məhdudlaşır:
- təşviq mexanizmlərinin zəifliyi
- xammal və hazır məhsul üçün eyni rüsum yanaşması
- yüksək istehsal xərcləri
- istehlakçı etimadının aşağı olması
Nəticədə yerli brendlər bazara daxil olsa belə, qiymət və brend gücü baxımından rəqabətdə geri qalır.
Turizm və retail: istifadə olunmayan potensial
Dünya təcrübəsi göstərir ki, retail sektorunun inkişafında turizm həlledici rol oynayır.
Azərbaycanda isə alış-veriş turizmi formalaşmayıb, turist axını retail satışlara ciddi təsir etmir.Bu isə bazarın əlavə böyümə mənbəyini məhdudlaşdırır.
Əməliyyat xərcləri və icarə təzyiqi
Ticarət mərkəzlərində icarə haqlarının artımı (bu ayda növbəti 6% artım oldu):
- qiymətlərin yüksəlməsinə
- investisiya risklərinin artmasına
- bəzi hallarda bazardan çıxışlara səbəb olur.
Problem resursda deyil, istiqamətdədir.
Hər gün yeni vakansiyalar - AzVak.az-da
Mövcud vəziyyət göstərir ki, əsas problem resurs çatışmazlığı deyil, bu resursların düzgün yönəldilməməsidir.
Əgər fokus aşağıdakılara yönəlsə:
- istehsal,
- sahibkarlığın dəstəklənməsi,
- bazarın stimullaşdırılması.
onda:
- bazar böyüyər,
- sahibkar qazanar,
- investisiya artar.
Nə etmək lazımdır?
- pərakəndə və e-ticarət qanunvericiliyinin yenilənməsi
- diferensial ƏDV modelinin tətbiqi
- onlayn satış kanallarının tənzimlənməsi
- yerli istehsal üçün təşviq proqramları
- gömrük siyasətinin balanslaşdırılması
- retail və turizmin paralel inkişafı
- dövlət səviyyəsində strateji yol xəritəsi
Yekun olaraq qeyd edim ki Azərbaycan geyim pərakəndəsi sektoru böyük potensiala malikdir.
Lakin bu potensialın reallaşması bazarın təkbaşına fəaliyyəti ilə mümkün deyil. Bu sahədə davamlı inkişaf üçün vacibdir:
- ədalətli rəqabət mühiti
- balanslı vergi və gömrük siyasəti
- strateji dövlət yanaşması
Əks halda, region böyüyərkən Azərbaycan bu yarışda geridə qalmağa davam edəcək.
Müəllif: Tekstil sənayesi üzrə peşəkar marketoloq və sahə üzrə ekspert Elxan Mərdanlı
Müştərilərin xəbərləri
SON XƏBƏRLƏR
- 1 ay sonra
- 3 həftə sonra
-
1 həftə sonra
“Sizin Lombard”ın “36% Qızıl payız” kampaniyası davam edir ®
-
- 6 gün sonra
-
1 saat əvvəl
Abşeron Avtomobil Mərkəzində Mercedes-Benz-in yeni GLE, GLE Coupé və GLS modelləri təqdim olunub
- 2 saat əvvəl
-
2 saat əvvəl
Azərbaycanda aqrar kredit kooperativlərinin yaradılması nəzərdə tutulur
- 2 saat əvvəl
-
2 saat əvvəl
253 min 800 nəfər işsiz kimi qeydiyyatdadır, ayda orta hesabla 479 manat alırlar
- 3 saat əvvəl
- 3 saat əvvəl
-
3 saat əvvəl
Bakıda 57B nömrəli müntəzəm avtobus marşrutu fəaliyyətə başlayır
Son Xəbərlər
Boş qalan iş yeri şirkətinizə neçəyə başa gəlir?
İş elanlarına bax - azvak.az
“Sizin Lombard”ın “36% Qızıl payız” kampaniyası davam edir ®
“Trendyol”da “Əfsanə günlər ” başlayır ®
Bakıda 40-dan çox startap 50 min dollar uğrunda yarışacaq
Dolların bazar ertəsi üçün rəsmi məzənnəsi müəyyən olunub
Ən çox oxunanlar
Azərbaycanda tikinti materialı istehsalı artb
Azərikard finteklər üçün yeni imkanlar təqdim edib
Bakıda 57B nömrəli müntəzəm avtobus marşrutu fəaliyyətə başlayır
Azərbaycanda nikah səviyyəsi aşağı düşüb, 31 min nikaha daxilolma və 15 min boşanma qeydə alınıb






















