2026-cı ilin yanvar-sentyabr aylarında Bakı Fond Birjasında (BFB) ümumi ticarət dövriyyəsi ötən ilin eyni dövrü ilə müqayisədə kəskin azalsa da, bağlanmış əqdlərin sayında ciddi artım qeydə alınıb.

Marja.az Bakı Fond Birjasının məlumatlarını müqayisə edib.

2026-cı ilin ilk 9 ayında BFB-də bütün bazarlar və əməliyyatlar üzrə 33 milyard 528 milyon manatlıq 48 min 570 əqd bağlanıb.

2025-ci ilin yanvar-sentyabr aylarında isə ticarət dövriyyəsi 50 milyard 980 milyon manata, əqdlərin sayı 22 min 588-ə çatmışdı.

Beləliklə, illik müqayisədə ticarət dövriyyəsi 17 milyard 452 milyon manat və ya 34,2% azalıb. Bunun əksinə, əqdlərin sayı 25 min 982 ədəd və ya 115% artaraq 2,15 dəfəyə yüksəlib.

Orta gündəlik ticarət həcmi də 289,7 milyon manatdan 188,4 milyon manata düşüb. Orta gündəlik əqd sayı isə 128-dən təxminən 273-ə yüksəlib.

Dövlət qiymətli kağızlarında dövriyyə 78% azalıb

Ən böyük azalmalardan biri dövlət qiymətli kağızları bazarında qeydə alınıb.

2025-ci ilin ilk 9 ayında dövlət qiymətli kağızları üzrə dövriyyə 7 milyard 476 milyon manat olduğu halda, 2026-cı ilin eyni dövründə bu göstərici 1 milyard 624 milyon manata düşüb.

Beləliklə, bu seqment üzrə dövriyyə 5,85 milyard manat və ya 78,3% azalıb.

Dövlət qiymətli kağızları üzrə əqdlərin sayı da 640-dan 263-ə enib.

Mərkəzi Bankın notları üzrə dövriyyə 2,4 dəfə artıb

Azərbaycan Mərkəzi Bankının notları üzrə isə əks dinamika müşahidə olunub.

AMB notları ilə əməliyyatların həcmi 2025-ci ilin yanvar-sentyabr aylarındakı 1 milyard 212 milyon manatdan 2026-cı ilin eyni dövründə 2 milyard 944 milyon manata yüksəlib. Artım 1 milyard 732 milyon manat və ya 142,8% təşkil edib.

Korporativ qiymətli kağızlar bazarı 2 dəfədən çox böyüyüb

Korporativ qiymətli kağızlarla ticarət də nəzərəçarpacaq dərəcədə genişlənib.

Bu bazarda dövriyyə 822,3 milyon manatdan 1 milyard 963,8 milyon manata yüksəlib. Beləliklə, artım 138,8% təşkil edib.

Əqdlərin sayı isə 16 min 504-dən 43 min 466-ya çataraq 163% artıb.

Xüsusilə təkrar bazarda ciddi sıçrayış baş verib. Korporativ qiymətli kağızların təkrar bazar dövriyyəsi 195,9 milyon manatdan 1 milyard 712,1 milyon manata yüksəlib — artım təxminən 8,7 dəfədir.

Səhmlərlə ticarətdə 100 dəfədən çox artım

Ən diqqətçəkən dinamika səhm bazarında qeydə alınıb. 2025-ci ilin yanvar-sentyabrında ilkin və təkrar bazar birlikdə səhmlərlə cəmi 14,3 milyon manatlıq əməliyyat aparılmışdı. 2026-cı ilin eyni dövründə isə səhmlərlə ticarətin həcmi təxminən 1 milyard 460 milyon manata çatıb. Beləliklə, səhmlərlə ticarət 102 dəfədən çox artıb.

Təkcə təkrar bazarda səhm dövriyyəsi 11,4 milyon manatdan 1 milyard 407 milyon manata yüksəlib.

REPO əməliyyatları 14,1 milyard manat azalıb

Fond Birjasının ümumi dövriyyəsinin əsas hissəsini yenə də REPO əməliyyatları təşkil edib.

2026-cı ilin ilk 9 ayında REPO əməliyyatlarının həcmi 26 milyard 188 milyon manat olub. 2025-ci ilin eyni dövründə bu göstərici 40 milyard 303 milyon manat təşkil etmişdi.

Beləliklə, REPO bazarında dövriyyə 14 milyard 115 milyon manat və ya 35% azalıb. Xüsusilə korporativ qiymətli kağızlar üzrə REPO əməliyyatları 11,85 milyard manatdan 989,9 milyon manata enib.

Bununla yanaşı, AMB notları üzrə REPO dövriyyəsi 540,6 milyon manatdan 1 milyard 285 milyon manata yüksəlib.

İlkin bazarda əqdlərin sayı 9 dəfədən çox artıb

İlkin bazarın dövriyyəsi 5 milyard 478 milyon manatdan 4 milyard 646 milyon manata düşərək 15,2% azalıb. Lakin əqdlərin sayı 2 min 864-dən 26 min 181-ə yüksəlib. Bu isə 9 dəfədən çox artım deməkdir.

Təkrar bazarın dövriyyəsi isə 5 milyard 199 milyon manatdan 2 milyard 695 milyon manata, yəni 48,2% azalıb. Buna baxmayaraq, təkrar bazarda əqdlərin sayı 14 min 650-dən 17 min 972-yə yüksəlib.

2025 və 2026-cı ilin ilk 9 ayının müqayisəsi BFB-də üç mühüm struktur dəyişikliyi göstərir. Birincisi, ümumi dövriyyədəki böyük azalma əsasən REPO və dövlət qiymətli kağızlarının payının azalmasından qaynaqlanır. Bu səbəbdən yalnız 34%-lik ümumi azalmaya baxaraq kapital bazarında bütün istiqamətlərin zəiflədiyi qənaətinə gəlmək düzgün olmaz.

İkincisi, korporativ qiymətli kağızlar və xüsusilə səhmlərin təkrar bazarında çox böyük artım var. Kapital bazarının inkişafı baxımından məhz təkrar bazarın aktivləşməsi mühüm göstəricidir. Çünki bu, qiymətli kağızın emissiyadan sonra da bazarda dövr etməsi, alıcı və satıcı arasında likvidlik yaranması deməkdir.

Üçüncüsü, əqdlərin sayının iki dəfədən çox artması, amma ümumi dövriyyənin azalması bazarın əməliyyat profilinin dəyişdiyini göstərir. 2025-ci ildə bir əqdin orta ölçüsü təxminən 2,26 milyon manat idisə, 2026-cı ildə 690 min manata düşüb. Bu tendensiya xüsusilə ilkin səhm bazarında daha aydın görünür: əqdlərin sayı 7-dən 20 mindən yuxarı qalxdığı halda, ümumi dövriyyə 52,9 milyon manatdır.

Başqa sözlə, bazarda iri institusional əməliyyatların çəkisi aşağı düşüb, bunun əvəzində korporativ və səhm seqmentində əməliyyat aktivliyi nəzərəçarpacaq dərəcədə yüksəlib.

Hər gün yeni vakansiyalar - AzVak.az-da