2026-cı ilin yanvar-sentyabr aylarında Bakı Fond Birjasının (BFB) üzvləri dövriyyə sıralaması açıqlanıb. “ABB Invest” dövriyyə üzrə birinci yerdədir. Eyni zamanda “Unicapital”, “Invest-Az”, “CFI Financial” və “İnno Kapital” dövriyyələrini kəskin artırıblar.

Marja.az Bakı Fond Birjasının 2025 və 2026-cı illərin yanvar-sentyabr ayları üzrə birja üzvlərinin dövriyyəsinə dair məlumatlarını müqayisə edib.

BFB-nin təqdim etdiyi üzv dövriyyələrinin cəmi 2025-ci ilin ilk 9 ayında 80 milyard 343 milyon manat olduğu halda, 2026-cı ilin eyni dövründə 62 milyard 604 milyon manata düşüb.

Beləliklə, üzvlər üzrə göstərilən dövriyyələrin cəmi bir ildə 17 milyard 738 milyon manat və ya 22,1% azalıb.

Qeyd edək ki, bu göstərici BFB-nin ümumi bazar dövriyyəsi ilə eyniləşdirilməməlidir. Burada söhbət birja üzvləri üzrə təqdim edilən dövriyyə göstəricilərinin cəmindən gedir.

“ABB Invest” birinci yerdədir

2025-ci ilin ilk 9 ayında 28 milyard 446 milyon manat dövriyyə ilə ikinci olan “ABB Invest” 2026-cı ilin eyni dövründə 25 milyard 457 milyon manat dövriyyə ilə siyahının liderinə çevrilib. Şirkətin dövriyyəsi illik müqayisədə 2 milyard 989 milyon manat və ya 10,5% azalsa da, əsas rəqibi “PAŞA Kapital”da daha böyük azalma “ABB Invest”i birinci yerə çıxarıb.

“ABB Invest”in üzvlər üzrə ümumi dövriyyədə hesablanan payı təxminən 35,4%-dən 40,7%-ə yüksəlib.

Şirkətin dövriyyəsinin böyük hissəsi REPO əməliyyatlarının payına düşüb. 2026-cı ilin ilk 9 ayında “ABB Invest”in REPO dövriyyəsi 23 milyard 918 milyon manat təşkil edib.

“PAŞA Kapital”da 21,6 milyard manatlıq azalma

Ən böyük nominal azalma “PAŞA Kapital”da qeydə alınıb. Şirkətin dövriyyəsi 2025-ci ilin yanvar-sentyabrındakı 36 milyard 388 milyon manatdan 2026-cı ilin eyni dövründə 14 milyard 780 milyon manata enib. Azalma 21 milyard 609 milyon manat və ya 59,4% təşkil edib.

Bununla da “PAŞA Kapital” birinci yerdən ikinci yerə düşüb və üzvlər üzrə ümumi dövriyyədə hesablanan payı 45,3%-dən 23,6%-ə enib. Azalmanın əsas səbəbləri REPO və dövlət istiqrazları üzrə dövriyyənin aşağı düşməsidir.

“PAŞA Kapital”ın REPO əməliyyatları:

24,74 milyard manat → 9,10 milyard manat

Dövlət istiqrazları üzrə dövriyyəsi isə:

9,60 milyard manat → 2,17 milyard manat səviyyəsinə enib. Təkcə bu iki istiqamətdə ümumi azalma 23 milyard manatdan çoxdur.

Bununla yanaşı, şirkətin səhmlərlə əməliyyatlarında tam əks dinamika var. Səhm dövriyyəsi 4,6 milyon manatdan 1 milyard 492 milyon manata yüksəlib.

“PAŞA Kapital”da əqdlərin sayı 7,6 dəfə artıb

Daha maraqlı məqam budur ki, “PAŞA Kapital”ın dövriyyəsi 59% azalsa da, əqdlərin sayı kəskin artıb. 2025-ci ilin ilk 9 ayında şirkət üzrə 6 min 535 əqd qeydə alınmışdısa, 2026-cı ildə bu göstərici 49 min 531-ə çatıb. Artım 7,6 dəfədir.

Bu səbəbdən şirkətin bir əməliyyata düşən orta dövriyyəsi təxminən: 5,57 milyon manatdan 298 min manata düşüb. Yəni “PAŞA Kapital” daha çox sayda, lakin xeyli kiçik həcmli əməliyyat həyata keçirib.

“Unicapital” 7-ci yerdən 3-cü yerə qalxıb

Ən böyük sıçrayışlardan biri “Unicapital”da qeydə alınıb. Şirkətin dövriyyəsi 1,76 milyard manatdan 5,65 milyard manata yüksəlib. Artım 3 milyard 888 milyon manat və ya 220,8% təşkil edib. Nəticədə “Unicapital” 2025-ci ildəki 7-ci yerdən 2026-cı ildə 3-cü yerə qalxıb. Artımın əsas mənbəyi REPO əməliyyatları olub.

“Unicapital”ın REPO dövriyyəsi 1,16 milyard manatdan 5,14 milyard manat səviyyəsinə yüksəlib. Təkcə REPO üzrə artım təxminən 4 milyard manatdır.

“Invest-Az” dövriyyəsini 2,6 dəfə artırıb

“Invest-Az”ın dövriyyəsi də sürətlə artıb. 2025-ci ilin yanvar-sentyabrında 2 milyard 95 milyon manat olan göstərici 2026-cı ildə 5 milyard 432 milyon manata çatıb. Artım 159,2% və ya 3 milyard 336 milyon manatdır. Şirkət dövriyyə sıralamasında 5-ci yerdən 4-cü yerə yüksəlib. Burada da əsas hərəkətverici qüvvə REPO əməliyyatlarıdır: 1,56 milyard manatdan 4,89 milyard manata qalxıb. Eyni zamanda korporativ istiqrazlar üzrə dövriyyə 192,5 milyon manatdan 436,5 milyon manata yüksəlib.

“CPM-Invest” 5,2 milyard manata çatıb

“CPM-Invest”in dövriyyəsi 4,28 milyard manatdan 5,20 milyard manata yüksəlib. Artım 917,7 milyon manat və ya 21,4% təşkil edib. Şirkət dövriyyə həcmini artırsa da, digər şirkətlərin daha yüksək artım tempinə görə sıralamada 3-cü yerdən 5-ci yerə düşüb.

“CFI Financial”da 7 dəfədən çox artım

Faiz ifadəsində ən böyük artımlardan biri “CFI Financial”da qeydə alınıb. Şirkətin dövriyyəsi 200,6 milyon manatdan 1 milyard 417 milyon manata yüksəlib. Artım 606,5%, başqa sözlə, 7 dəfədən çoxdur. Bu artımın demək olar ki, hamısı səhm əməliyyatlarından qaynaqlanıb. Şirkətin 2026-cı ilin ilk 9 ayında səhmlər üzrə dövriyyəsi 1 milyard 391 milyon manat olub.

Maraqlıdır ki, şirkət üzrə cəmi 40 əqd qeydə alınıb. Bu isə hər əqdə orta hesabla təxminən 35,4 milyon manat dövriyyə düşməsi deməkdir. Bu rəqəm “CFI Financial”ın dövriyyəsində azsaylı, lakin çox iri həcmli əməliyyatların rolunun yüksək olduğunu göstərir.

“İnno Kapital” dövriyyəsini 5 dəfədən çox artırıb

“İnno Kapital”ın dövriyyəsi 2025-ci ilin ilk 9 ayındakı 201 milyon manatdan 2026-cı ildə 1 milyard 49 milyon manata yüksəlib. Artım 422% təşkil edib. Əsas səbəb REPO əməliyyatlarının 124,7 milyon manatdan 985,5 milyon manata yüksəlməsidir. Şirkət sıralamada 10-cu yerdən 8-ci yerə qalxıb.

“Xalq Kapital”da 81%-lik azalma

Ən böyük faiz azalmalardan biri “Xalq Kapital”da baş verib. Şirkətin dövriyyəsi  1 milyard 940 milyon manatdan 361,7 milyon manata enib. Azalma 81,4% təşkil edib. Şirkət 2025-ci ildə 6-cı yerdə olduğu halda, 2026-cı ildə 10-cu yerə düşüb. Azalmanın əsas hissəsi REPO əməliyyatlarının 1,72 milyard manatdan 328,5 milyon manata enməsi ilə bağlıdır.

Dövriyyə üzrə ilk beşlik

2026-cı ilin yanvar-sentyabr aylarında BFB üzvlərinin dövriyyəsi üzrə ilk beşlik belə formalaşıb:

1. ABB Invest – 25,46 milyard manat

2. PAŞA Kapital – 14,78 milyard manat

3. Unicapital – 5,65 milyard manat

4. Invest-Az – 5,43 milyard manat

5. CPM-Invest – 5,20 milyard manat

2025-ci ildə ilk beşlikdə “PAŞA Kapital”, “ABB Invest”, “CPM-Invest”, “Assist Finance” və “Invest-Az” yer alırdı. Beləliklə, “Unicapital” ilk beşliyə daxil olub, “Assist Finance” isə 6-cı yerə geriləyib.

Birja üzvləri arasında qüvvələr balansı dəyişir

Məlumatların müqayisəsi təkcə liderin dəyişdiyini deyil, Azərbaycanın investisiya şirkətləri bazarında dövriyyənin strukturunun yenidən bölüşdüyünü göstərir. Ən mühüm dəyişiklik bazarın iki ən böyük iştirakçısından asılılığının müəyyən qədər azalmasıdır. 2025-ci ilin ilk 9 ayında “PAŞA Kapital” və “ABB Invest” birlikdə üzvlər üzrə hesablanan dövriyyənin təxminən 80,7%-ni formalaşdırırdı. 2026-cı ildə onların birlikdə payı təxminən 64,3%-ə düşüb. Bu, bazar konsentrasiyasının aşağı düşməsi istiqamətində nəzərəçarpacaq dəyişiklikdir.

Lakin ilk 5 şirkət yenə də bütün üzv dövriyyəsinin təxminən 90%-ni formalaşdırır. Yəni bazar əvvəlki qədər iki şirkətdə cəmlənməsə də, ümumilikdə yüksək konsentrasiya qalır.

Liderin dəyişməsinin səbəbi “ABB Invest”in artımı deyil

Burada vacib nüans var: “ABB Invest” liderliyə dövriyyəsini artırdığı üçün çıxmayıb. Əksinə, şirkətin öz dövriyyəsi 10,5% azalıb. Lider dəyişikliyinə əsas səbəb “PAŞA Kapital”ın dövriyyəsindəki 59,4%-lik və ya 21,6 milyard manatlıq azalma olub. Bu baxımdan 2026-cı ilin nəticəsi “ABB Invest”in hücumundan çox, “PAŞA Kapital”ın yüksək bazalı 2025-ci ildən sonra dövriyyəsinin normallaşması və əməliyyat strukturunun dəyişməsi kimi qiymətləndirilə bilər.

REPO nəticələri sıralamanı müəyyən edir

Cədvəl göstərir ki, investisiya şirkətlərinin ümumi dövriyyə sıralamasına ən böyük təsiri hələ də REPO bazarı göstərir.

Məsələn:

“ABB Invest” – 23,9 milyard manat REPO

“PAŞA Kapital” – 9,1 milyard manat

“Unicapital” – 5,14 milyard manat

“Invest-Az” – 4,89 milyard manat

“CPM-Invest” – 4,52 milyard manat

Bu səbəbdən investisiya şirkətlərinin ümumi dövriyyəsini onların yalnız klassik brokerlik fəaliyyəti və ya fərdi investor aktivliyi kimi şərh etmək düzgün olmaz. İri REPO əməliyyatları şirkətlərin ümumi dövriyyəsini milyardlarla manat dəyişə bilir. Bu xüsusilə “Unicapital” və “Invest-Az”ın 2026-cı ildəki yüksəlişini izah edir.

Amma səhm bazarında ayrıca böyük dəyişiklik var

REPO-dan fərqli olaraq, səhm əməliyyatları üzrə rəqəmlər xüsusi diqqət çəkir. Bütün üzvlərin səhmlər üzrə dövriyyəsinin cəmi 2025-ci ilin ilk 9 ayında təxminən 28,5 milyon manat olduğu halda, 2026-cı ildə təxminən 2,92 milyard manata yüksəlib. Bu, 100 dəfədən çox artım deməkdir.

Səhm dövriyyəsinin əsas hissəsi iki şirkətdə cəmlənib:

PAŞA Kapital – 1,492 milyard manat

CFI Financial – 1,391 milyard manat

Bu iki şirkət birlikdə üzvlərin səhm dövriyyəsinin demək olar ki, hamısını formalaşdırıb. Burada analitik baxımdan mühüm sual budur: artım geniş investor bazasının aktivləşməsindən yaranıb, yoxsa bir neçə iri blok əməliyyatının nəticəsidir? Xüsusilə “CFI Financial”da cəmi 40 əqdlə 1,42 milyard manat ümumi dövriyyənin formalaşması ikinci ehtimalın əhəmiyyətini artırır.

Əməliyyatların sayı 2 dəfədən çox artıb

Birja üzvləri üzrə əməliyyatların ümumi sayı 2025-ci ilin yanvar-sentyabrında 44 min 661 olduğu halda, 2026-cı ildə 96 min 734-ə yüksəlib. Artım 116,6% təşkil edib. Lakin dövriyyə eyni vaxtda 22,1% azalıb. Nəticədə üzvlər üzrə bir əməliyyata düşən orta dövriyyə təxminən: 1,80 milyon manatdan 647 min manata düşüb. Azalma təxminən 64%-dir. Bu, 2026-cı ildə əməliyyatların sayının sürətlə artmasına baxmayaraq, orta əməliyyat ölçüsünün əhəmiyyətli dərəcədə kiçildiyini göstərir. Ən kəskin nümunə “PAŞA Kapital”dır: şirkətdə əməliyyat sayı 6,5 mindən 49,5 minə yüksəldiyi halda dövriyyə 59% azalıb. Bu mənzərə bazar aktivliyinin yalnız dövriyyənin məbləği ilə ölçülməsinin kifayət etmədiyini göstərir.

Əsas nəticə

2026-cı ilin ilk 9 ayının məlumatlarından dörd əsas nəticə çıxır:

- ABB Invest dövriyyə üzrə yeni liderdir, amma buna öz artımından daha çox “PAŞA Kapital”ın dövriyyəsinin azalması səbəb olub.

- Bazarın iki ən böyük şirkətdən asılılığı zəifləyib: ilk iki şirkətin payı 80,7%-dən 64,3%-ə düşüb.

- Unicapital və Invest-Az sürətlə böyüyərək liderlər qrupuna yaxınlaşıblar.

- Əqdlərin sayı kəskin artdığı halda orta əməliyyat məbləği azalıb, yəni bazarın əməliyyat profili dəyişib.

Bununla yanaşı, REPO əməliyyatlarının çox yüksək çəkisi göstərir ki, investisiya şirkətlərinin ümumi dövriyyə reytinqi onların pərakəndə brokerlik bazarındakı real mövqeyini tam əks etdirməyə bilər. Brokerlik bazarının real dərinliyini qiymətləndirmək üçün REPO, istiqraz və səhm əməliyyatlarını ayrıca təhlil etmək daha doğru yanaşmadır.