Cümə axşamı günü keçirilən iclasda OPEC+ (OPEK plus) sazişinə daxil olan ölkələr idxalçıların (neft alan ölkələrin), ilk növbədə ABŞ-ın neft hasilatını sürətləndirmək çağırışlarına baxmayaraq, ayda 400 min bareldən çox olmayan neft hasilatını bərpa etmək planına sadiq qaldılar. Neft idxal edən ölkələr hesab edirlər ki, hazırda bazar təklif qıtlığı vəziyyətindədir, bu səbəbdən qiymətləır çox yüksəlib və yüksək qiymətlər qlobal iqtisadi bərpaya əngəl olur.

Marja.az-ın məlumatına görə, Rusiya və Səudiyyə Ərəbistanının ortaq mövqeyi ondan ibarətdir ki, indiki şəraitdə - tələbin bir qədər azalması və qiymətlərin düşə biləcəyi səbəblərinə görə neft hasilatını daha çox artırmaq mümkün deyil.

OPEC+ ölkələri arasında noyabr danışıqları cümə axşamı (4 noyabrda) bir neçə saat ərzində ən nadir yekdilliklə başa çatıb. İclasda heç bir sürpriz olmadı. ABŞ-ın tələb etdiyi kimi neft hasilatının daha sürətlə artırılması məsələsinə baxılmadı.

Nazirlərin jurnalistlərlə videokonfrans vasitəsilə ünsiyyəti dünya neft hasilatının az qala 40%-ni təşkil edən neft ixracatçılarının siyasətinin təmkinli olmasının səbəblərinə aydınlıq gətirib.

OPEC+ siyasətlərinin tənqidi son həftələrdə neftin qiymətinin qalxması ilə (ötən həftə bir barel üçün 86 dollara çatmışdı) daha da güclənib. ABŞ prezidenti Co Bayden yanacağın qiymətinin qalxmasına “Rusiya və OPEC-in daha çox neft hasil etməkdən imtina etməsi” səbəb olduğunu bildirib. OPEC ölkələrinin hasil etdiyi neftin ən böyük alıcısı olan Hindistan OPEC+ ölkələrində neft hasilatının bərpa tempindən dəfələrlə narazılığını bildirib.

Bununla belə, neftin qiymətinin bir barel üçün 80 dollardan yuxarı qalxması bazarın əlavə həcmləri udmaq potensialını göstərmir, OPEC+ nazirləri buna qarşı çıxıblar. Əksinə, “bazarda neftin qiymətinin aşağı düşməsində rol oynaya biləcək bir sıra qeyri-müəyyənliklər var”, - Rusiya baş nazirinin müavini Aleksandr Novak “Rossiya-24” telekanalına müsahibəsində bildirib.

Həmçinin oxu

Rusiya/Novak:"Neftin 80 dollar qiyməti hazırkı bazar vəziyyətini əks etdirir"

"Bazar qış mövsümünə ənənəvi olaraq aşağı tələbatla daxil olur, alternativ növlər də neft istehlakına mənfi təsir göstərir. Avropa ittifaqı ölkələrində neft istehlakının tempi oktyabr ayından aşağı düşməyə başlayıb və neft bazarı gələn ilin əvvəlində profisitə qayıda bilər.  Bu, həm birinci, həm də ikinci rübdə bazarın yenidən balanslaşmasına gedə biləcəyinə gətirib çıxaracaq", - Birləşmiş Ərəb Əmirliklərinin energetika naziri Suheil əl Mazrui bildirib. 

“Bütün müsbət və mənfi cəhətlərə əsaslanaraq, 400 min barel artırımı nəzərdə tutan bu strategiyanın hətta aşağı tələbat dövründə belə düzgün olacağına inanırıq”, - deyə Novak bildirib.

Onu Səudiyyə Ərəbistanının energetika naziri, şahzadə Əbdül Əziz bin Salman da dəstəkləyib və o, ABŞ-la neft bazarındakı hərəkətlərə dair danışıqların “bütün səviyyələrdə baş verdiyini” təsdiqləyib: "Lakin biz inanırıq ki, etdiyimiz hər şey ümumi fayda üçün düzgün və zəruridir".

HƏMÇİNİN OXU: Ağ Ev "OPEC+"ı neft hasilatını artırmağa çağırır, lakin ABŞ şirkətlərinə təsir etmək niyyətində deyil

"Enerji qiymətlərinin artmasının səbəbi heç də OPEC+ siyasəti deyil", - Abdel Əziz bin Salman davam edib. Onun sözlərinə görə, enerji daşıyıcılarının qiymətlərində müşahidə olunan artım yalnız qismən istehlakın artması ilə izah olunur, böhranın əsl səbəbləri uzun illər əvvəl qoyulmuş “infrastruktur problemləri”ndədir.

OPEC+ nazirlərinin növbəti görüşü dekabrın 2-nə planlaşdırılıb. Nazirlər, yanvarda neft hasilatının sutkada 400 min barel artırılması ilə bağlı, eyni planı müzakirə edəcək. Səudiyyəli nazir xatırladıb ki, noyabrdan fevral ayına kimi alyans ölkələri əlavə olaraq bazara “orta hesabla 1 milyon barel/gün neft” qaytaracaqlar ki, bu da tələbatı tam ödəyəcək.