08:00 - ABŞ-da seçkilərin nəticələri Trampın əleyhinə dəyişir – Demokratlar Konqresdə üstünlüyü ələ keçirə bilər

ABŞ-da noyabrın 3-də keçirilən Konqresə aralıq seçkilərin ilkin nəticələri Demokratlar Partiyasının mövqelərinin gücləndiyini göstərir. Demokratlar Nümayəndələr Palatasında çoxluğu əldə etməyə yaxınlaşmaqla yanaşı, Senatda Respublikaçılara məxsus iki yeri qazanıblar. Seçkilərin nəticələri Prezident Donald Trampın hakimiyyətdəki son iki ilində siyasi və iqtisadi qərarların qəbuluna ciddi təsir göstərə bilər.

Marja.az Reuters və Associated Press (AP) agentliklərinin noyabrın 4-də, saat 08:00-dək yaydıqları son məlumatlara istinadən xəbər verir ki, Demokratlar Partiyası Konqresin aşağı palatasına nəzarəti ələ keçirmək istiqamətində mühüm irəliləyiş əldə edib.

Reuters-in məlumatına görə, Demokratlar indiyədək Nümayəndələr Palatasında Respublikaçılara məxsus dörd seçki dairəsində qalib gəliblər. Bununla belə, ən gərgin mübarizənin getdiyi dairələrin əksəriyyətində səslərin hesablanması davam edir.

435 üzvdən ibarət Nümayəndələr Palatasında çoxluğun əldə olunması üçün 218 yer tələb olunur.

Demokratlar Senatda iki mühüm qələbə qazanıblar

Seçkilərin ən diqqətçəkən nəticələri Senat uğrunda mübarizədə qeydə alınıb. Reuters və AP-nin məlumatına görə, Demokratlar Partiyasının namizədi Roy Kuper Şimali Karolinada qalib gələrək əvvəllər Respublikaçılara məxsus olan Senat yerini qazanıb.

Digər mühüm nəticə Cənubi Karolina ştatında qeydə alınıb. Demokrat namizəd Enni Endryus Respublikaçıların namizədi Darlin Qrehemi məğlub edib.

Beləliklə, Demokratlar Cənubi Karolinada 1998-ci ildən bəri ilk dəfə Senat seçkilərində qələbə qazanıblar.

Bu iki nəticə Demokratların Senatda çoxluğu əldə etmək üçün tələb olunan dörd əlavə yerdən ikisini qazandığını göstərir.

Eyni zamanda, Demokratlar Corciya və Nyu-Hempşir ştatlarında Senat yerlərini qoruyublar. Corciyada senator Con Ossoff yenidən seçilib, Nyu-Hempşirdə isə Kris Pappas Respublikaçı rəqibini məğlub edib.

Bununla belə, Senatın gələcək tərkibi hələ müəyyənləşməyib. Alyaska, Ayova, Miçiqan, Men, Ohayo və Texas kimi ştatlarda seçkilərin nəticələri həlledici əhəmiyyət daşıyır.

Trampın partiyası Nümayəndələr Palatasında çoxluğu itirə bilər

Seçkilərə qədər Respublikaçılar Partiyası Konqresin hər iki palatasına nəzarət edirdi. Lakin ilkin nəticələr göstərir ki, Demokratlar Nümayəndələr Palatasında Respublikaçıların üstünlüyünü aradan qaldırmaq üçün lazım olan yerləri qazanmaq istiqamətində irəliləyiblər.

ABŞ-ın bir sıra aparıcı televiziya kanalları Demokratların Nümayəndələr Palatasında çoxluğu əldə edəcəyinə dair proqnozlar yayıblar. Ancaq bu, hələ rəsmi və yekun seçki nəticəsi deyil.

Demokratlar aşağı palatada çoxluğu əldə etsələr, Tramp administrasiyasının qanunvericilik təşəbbüslərinin qəbuluna təsir göstərmək, hökumət üzərində parlament nəzarətini gücləndirmək və müxtəlif istiqamətlərdə araşdırmalar başlatmaq imkanları genişlənəcək.

Amerikalı seçicilərin 70 faizi Konqresin Trampa nəzarətini gücləndirməsini istəyir

Seçki məntəqələrində aparılmış sorğular ABŞ cəmiyyətində mövcud siyasi və iqtisadi vəziyyətdən narazılığın yüksək olduğunu göstərir. Reuters-in məlumatına görə, seçicilərin təxminən yarısı aralıq seçkiləri Prezident Donald Trampın fəaliyyətinə etiraz bildirmək imkanı kimi qiymətləndirib.

Sorğuda iştirak edənlərin təxminən 75 faizi ölkədə vəziyyətin inkişafından narazı və ya qəzəbli olduqlarını bildiriblər. Seçicilərin 70 faizi isə Konqresin prezident üzərində nəzarət və tarazlaşdırma funksiyasını gücləndirməsini istədiklərini qeyd ediblər.

Associated Press-in seçici sorğusuna əsasən, 30 yaşdan aşağı seçicilərin təxminən 70 faizi, ispan mənşəli seçicilərin isə 60 faizi Nümayəndələr Palatası seçkilərində Demokrat namizədləri dəstəkləyib.

Qiymət artımları və İranla müharibə seçkilərə təsir göstərib

ABŞ-da aralıq seçkilər zamanı seçiciləri narahat edən əsas məsələlərdən biri yaşayış xərclərinin yüksəlməsi olub. Reuters və AP bildirirlər ki, inflyasiya, yanacağın bahalaşması, gündəlik istehlak məhsullarının qiymətləri və İranla müharibənin iqtisadi nəticələri seçicilərin qərarlarına təsir edən mühüm amillər arasında yer alıb. Tramp administrasiyasının idxal tarifləri və xarici siyasət qərarları da seçki kampaniyasında əsas müzakirə mövzularından olub.

Respublikaçılar prezidentin iqtisadi və siyasi kursunu müdafiə edərkən, Demokratlar qiymət artımlarını və əhalinin alıcılıq qabiliyyəti ilə bağlı narazılıqları ön plana çıxarıblar.

Seçkilərin ABŞ iqtisadiyyatına mümkün təsirləri

Konqresdə siyasi qüvvələr balansının dəyişməsi ABŞ-ın büdcə, vergi, dövlət borcu və iqtisadi tənzimləmə siyasətinə təsir göstərə bilər. Xüsusilə Nümayəndələr Palatasının Demokratların nəzarətinə keçməsi Tramp administrasiyasının yeni vergi və büdcə təşəbbüslərinin qəbulunu çətinləşdirə bilər.

Konqresə nəzarətin bölünməsi 2027-ci ildə federal büdcənin maliyyələşdirilməsi və dövlət borcu limitinin artırılması ilə bağlı müzakirələrin daha mürəkkəb keçməsinə səbəb ola bilər.

Bununla belə, Demokratların Konqresin bir və ya hər iki palatasına nəzarəti əldə etməsi Trampın prezident səlahiyyətlərinin avtomatik məhdudlaşdırılması demək deyil. Prezident veto hüququnu və icra hakimiyyətinə aid səlahiyyətlərini qoruyacaq.

Yekun nəticələr nə vaxt açıqlanacaq?

Associated Press bildirir ki, ABŞ Konqresinə nəzarətin hansı partiyaya keçəcəyinin tam müəyyənləşməsi bir neçə gün çəkə bilər. Bəzi ştatlarda poçt vasitəsilə göndərilmiş bülletenlərin hesablanması, eləcə də sıx rəqabətin müşahidə olunduğu seçki dairələrində səslərin yoxlanılması nəticələrin gecikməsinə səbəb ola bilər.

Hazırkı ilkin nəticələr Demokratların həm Nümayəndələr Palatasında, həm də Senatda mövqelərini gücləndirdiyini göstərsə də, Konqresin gələcək tərkibi barədə yekun qərar vermək hələ tezdir.

XXX

ABŞ-da Konqresə keçirilən aralıq seçkilərin ilkin nəticələrinə əsasən, Demokratlar Partiyası Nümayəndələr Palatası uğrunda mübarizədə Respublikaçılar Partiyasını qabaqlayır. Seçkilərin nəticələri Prezident Donald Trampın hakimiyyətdəki növbəti iki ilində siyasi qüvvələr balansını əhəmiyyətli dərəcədə dəyişə bilər.

Marja.az xəbər verir ki, noyabrın 3-də keçirilən seçkilərdə ABŞ vətəndaşları Konqresin hər iki palatasının tərkibinin müəyyənləşdirilməsi üçün səs veriblər.

Associated Press (AP) agentliyinə istinadən yayılan ilkin məlumatlara görə, Nümayəndələr Palatasında Demokratlar Partiyası Respublikaçılar Partiyasından daha çox yer qazanıb. Bununla belə, səslərin hesablanması davam etdiyindən nəticələrin dəyişəcəyi gözlənilir.

Demokratlar Konqresdə çoxluğu ələ keçirə bilər

ABŞ Konqresinin Nümayəndələr Palatası 435 üzvdən ibarətdir. Palatada çoxluğu təmin etmək üçün siyasi partiyalardan biri ən azı 218 yer qazanmalıdır.

Seçkilərdən əvvəl Nümayəndələr Palatasında çoxluq Respublikaçılar Partiyasına məxsus idi. Demokratların seçkilərdə üstünlük qazanması isə Prezident Tramp administrasiyasının qanunvericilik təşəbbüslərinin həyata keçirilməsini çətinləşdirə bilər.

Demokratlar Nümayəndələr Palatasına nəzarəti əldə edərsə, prezident administrasiyasının büdcə, vergi, dövlət xərcləri və digər iqtisadi siyasətlərinə parlament nəzarətini gücləndirmək imkanı qazanacaqlar.

Senatda da mühüm mübarizə gedir

Seçkilər çərçivəsində ABŞ Senatının 100 yerindən 35-i uğrunda mübarizə aparılır. Senatorlar altı il müddətinə seçilir və Senatın tərkibinin təxminən üçdəbiri hər iki ildən bir yenilənir.

Nümayəndələr Palatasından fərqli olaraq, Senatda Respublikaçılar Partiyası seçkilərə 53 yerlə üstün mövqedə daxil olub. Demokratlar isə 47 yerə malik idilər.

60 milyona yaxın amerikalı vaxtından əvvəl səs verib

Seçkilər ABŞ seçicilərinin yüksək fəallığı ilə müşayiət olunur. Yayılan məlumatlara görə, səsvermə gününədək təxminən 60 milyon amerikalı erkən səsvermə imkanından istifadə edib.

Seçkilər yalnız Konqresin tərkibinin müəyyənləşdirilməsi ilə məhdudlaşmır. Bir sıra ştatlarda qubernatorlar və yerli hakimiyyət orqanlarının nümayəndələri də seçilir.

Seçkilərin nəticələri Trampın iqtisadi siyasətinə təsir göstərə bilər

ABŞ-da aralıq seçkilər prezidentin dördillik səlahiyyət müddətinin ortasında keçirilir və Ağ Ev administrasiyasının fəaliyyətinə ictimai münasibətin mühüm göstəricilərindən biri hesab olunur. Demokratların Konqresin aşağı palatasında çoxluğu əldə etməsi Tramp administrasiyasının vergi güzəştləri, dövlət xərcləri, büdcə siyasəti və iqtisadi islahatlarla bağlı təşəbbüslərinin qəbulunu çətinləşdirə bilər. Respublikaçıların hər iki palatada üstünlüyünü qoruması isə prezidentin qanunvericilik gündəliyini həyata keçirməsinə daha əlverişli şərait yarada bilər. Seçkilərin yekun nəticələri səslərin hesablanması başa çatdıqdan sonra məlum olacaq.